Parafia pw. Świętego Krzyża w Braniewie
| Parafia pw. Świętego Krzyża w Braniewie | |
Kościół pw. Świętego Krzyża w Braniewie, autor: Martin Poljak (konto Martin Kozák; licencja z obowiązkiem podania autora), źródło: Wikimedia Commons
| |
| Siedziba | Braniewo |
| Adres | ul. Świętokrzyska 10, 14-500 Braniewo |
| Data powołania | 14 marca 1950 r. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Archidiecezja | warmińska |
| Dekanat | Braniewo |
| Kościół | kościół pw. Świętego Krzyża w Braniewie |
| Archidiecezja Warmińska – Parafia Krzyża Świętego w Braniewo | |
Parafia pw. Świętego Krzyża w Braniewie — rzymskokatolicka parafia położona w dekanacie Braniewo, należącym do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny pw. Świętego Krzyża znajduje się przy ul. Świętokrzyskiej w Braniewie.
Historia parafii
Historia sanktuarium wiąże się z kultem obrazu „Tron Łaski”, przedstawiającego Trójcę Świętą. Według przekazu opisanego przez redemptorystów 9 lipca 1626 r., podczas najazdu szwedzkiego, trzej żołnierze strzelali do wizerunku zawieszonego na drzewie, a z otworów po kulach miała wypłynąć krew. Według dokumentacji konserwatorskiej z 2000 r. w obrazie znajdują się trzy otwory odpowiadające kalibrowi dawnej broni.[1] Według historii sanktuarium wiadomość dotarła do królewicza Władysława, późniejszego króla Polski, przebywającego w pobliskich Rogitach. Na jego życzenie obraz przewieziono do polskiego obozu, a następnie do Warszawy. Dawne miejsce zawieszenia obrazu stało się celem pielgrzymek. Wykonano i zawieszono tam kopię. Jezuici wznieśli drewnianą kaplicę w 1631 r., a w latach 1665–1668 ją powiększono.[2]
Obraz przebywał przez około czterdzieści lat w Warszawie, a następnie w Paryżu, dokąd wywiózł go Jan Kazimierz po utracie tronu. Uroczyście powrócił do Braniewa w październiku 1672 r.[3] Według relacji sanktuarium pielgrzymek przybywało później dzięki uzdrowieniom przypisywanym modlitwie przed obrazem.
Na budowę murowanego kościoła zezwolił biskup Teodor Potocki. Według Józefa Poklewskiego przedsięwzięcie zainicjowano w 1722 r., kamień węgielny położono w 1723 r., a nieukończony jeszcze kościół konsekrował w 1731 r. sufragan warmiński Michał Remigiusz Łaszewski. Nota turystyczna datuje tę uroczystość na 2 września 1731 r. Według opisu NID budowa trwała w latach 1722–1747.[2][4] Po kasacie zakonu jezuitów znaczenie sanktuarium zmalało. Opiekę nad kościołem przejęli księża parafii św. Katarzyny – według opisu NID w 1811 r., według Poklewskiego już w 1780 r., gdy kościół stał się filią tej parafii.[2] Od 1923 r. sanktuarium prowadzili niemieccy redemptoryści. Wznieśli przy nim klasztor, odnowili kościół i propagowali kult obrazu. Po 1945 r. opiekę przejęli polscy redemptoryści, odbudowując klasztor i restaurując sanktuarium, w tym organy i uszkodzoną kopułę. Według opisu prowincji redemptorystów zachowały się ołtarze, organy i ambona.[5] Parafię utworzono 14 marca 1950 r.[6]
Domy zgromadzeń zakonnych na terenie parafii
Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela — redemptoryści
Grupy działające na terenie parafii
W parafii działały m.in.:
- Schola dziecięca
- Odnowa w Duchu Świętym
- Nieustający Różaniec
- Koło Żywego Różańca
- Służba Liturgiczna
Przy sanktuarium działają Róże Żywego Różańca, których początki sięgają lat pięćdziesiątych XX w., Wspólnota Nieustannego Różańca i Odnowa w Duchu Świętym „Redemptor”.[7]
Zobacz też
Archidiecezja Warmińska
Kościół pw. Świętego Krzyża w Braniewie
Przypisy
- ↑ Informacja Turystyczna w Braniewie, Sanktuarium pw. Krzyża Świętego [dostęp 6.10.2026].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Józef Poklewski, Kościół św. Krzyża w Braniewie, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo” XIII, 1989, s. 81–91, zwłaszcza s. 82–86.
- ↑ Informacja Turystyczna w Braniewie, Sanktuarium pw. Krzyża Świętego; Sanktuarium Podwyższenia Krzyża Świętego w Braniewie, Historia [dostęp 6.10.2026].
- ↑ Informacja Turystyczna w Braniewie, Sanktuarium pw. Krzyża Świętego; NID, kościół klasztorny jezuitów, ob. parafialny pw. Świętego Krzyża, oprac. Maurycy Domino, 4.12.2014.
- ↑ Prowincja Warszawska Redemptorystów, Braniewo – sanktuarium Krzyża Świętego [dostęp 6.10.2026].
- ↑ Archidiecezja Warmińska, Braniewo. Krzyża Świętego [dostęp 6.10.2026].
- ↑ Sanktuarium Podwyższenia Krzyża Świętego w Braniewie, Wspólnoty [dostęp 6.10.2026].
Bibliografia
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (1945–1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006.
Archidiecezja Warmińska – Parafia Krzyża Świętego w Braniewo [dostęp 26.08.2026]
Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (Parafia pw. Świętego Krzyża w Braniewie 1945–1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006.
Informacja Turystyczna w Braniewie [2.11.2014]
Parafia Świętego Krzyża w Braniewie, pl.wikipedia.org [23.10.2014]
Sanktuarium p.w. Krzyża Świętego, it.braniewo.pl [23.10.2014]