Parafia prawosławna pw. Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Wojnowie
Parafia prawosławna pw. Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Wojnowie – prawosławna parafia leżąca w dekanacie Olsztyn, należącym do diecezji białostocko-gdańskiej. Jej początki wiążą się z działalnością Aleksandra Awajewa w latach 1921–1922. Mieści się w Wojnowie.
Historia parafii
Założycielem parafii był Aleksander Awajew, który po przyjęciu święceń kapłańskich został skierowany do pracy duszpasterskiej w Prusach Wschodnich. Według strony dekanatu stałą posługę w Wojnowie rozpoczął w 1921 r. Anna Radziukiewicz w artykule z 2025 r. pisze, że przybył w 1922 r., budowę cerkwi rozpoczęto w 1923 r., a poświęcono ją w maju 1927 r. Parafia powstała obok funkcjonującego już od XIX w. Klasztoru Chrystusa Zbawiciela i Świętej Trójcy w Wojnowie. W latach 30. XX w. Awajew zorganizował żeńską wspólnotę monastyczną, która zamieszkała w domu obok cerkwi pw. Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Wojnowie. Wspólnota ta nie została wówczas formalnie ustanowiona jako monaster. 14 października 1946 r., po zmianie granic państwowych, parafia w Wojnowie przeszła pod jurysdykcję Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Po śmierci ks. Awajewa w 1956 r. pozostałe siostry przeniosły się na Świętą Górę Grabarkę. Ich dom służył następnie parafii. W kolejnych dziesięcioleciach liczba parafian malała wskutek emigracji do Niemiec.
15 kwietnia 1995 r. arcybiskup Sawa powołał w Wojnowie żeński dom zakonny. W latach 1995–1996 przeprowadzono remont cerkwi, którą poświęcono 1 września 1996 r. Pod koniec 1997 r. w domu zakonnym urządzono cerkiew pw. św. Ambrożego i Soboru Świętych Starców Optyńskich. Do monasteru i cerkwi co roku organizowane są pielgrzymki.
Duchowni parafii
- ks. Jerzy Czurak (1984–1994)
- ks. Stefan Urbanowicz (1982–1983)
- ks. Aleksander Szełomow (1971–1982)
- ks. Aleksander Makal (1957–1971)
- o. Aleksander Awajew – organizator parafii; zmarł w 1956 r.
Kolejni proboszczowie:
- ks. Aleksander Makal – od 1957 r., przez czternaście lat
- ks. Aleksander Szełomow (w artykule: Szołomow) – przez jedenaście lat
- ks. Stefan Urbanowicz – przez rok
- ks. Jerzy Czurak – przez dziesięć lat
- ks. Bazyli Omielańczyk – przez sześć lat; skierowany do Wojnowa we wrześniu 1994 r.
Monastery
Monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Wojnowie
Cerkiew domowa monasteru
Cerkiew pw. św. Ambrożego z Optiny i Soboru Świętych Starców Optyńskich w Wojnowie – cerkiew klasztorna.
Zobacz też
Cerkiew.pl
Diecezja białostocko-gdańska
Parafia Prawosławna pw. Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Wojnowie
Bibliografia
Wykaz parafii dekanatu olsztyńskiego [dostęp: 04.10.2026].
Historia parafii i monasteru w Wojnowie [dostęp: 04.10.2026]
Anna Radziukiewicz, Trzydzieści lat w Wojnowie, „Przegląd Prawosławny”, 25.09.2025.
Oficjalny wykaz wspólnoty [dostęp 26.08.2026]
Kalendarz Prawosławny 2013.
Nestoruk Piotr, Kształtowanie się struktury Kościoła prawosławnego na terenie dekanatu olsztyńskiego, Warszawa 2004.
Sosna Grzegorz, Troc-Sosna Antonina, Hierarchia i kler Kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, Ryboły 2012.