Parafia Ewangelicko-Augsburska w Szczytnie
| Parafia Ewangelicko-Augsburska w Szczytnie | |
![]() Kościół parafialny.
Fot. Piotr Marynowski. Źródło: Commons Wikimedia, 17.12.2013. | |
| Siedziba | Szczytno |
| Adres | ul. Warszawska 1, 12-100 Szczytno |
| Data powołania | XVI w. |
| Wyznanie | protestanckie |
| Kościół | ewangelicko-augsburski |
| Diecezja | mazurska |
| Kościół | kościół ewangelicko-augsburski w Szczytnie |
| Oficjalny wykaz wspólnoty | |
Parafia Ewangelicko-Augsburska w Szczytnie – ewangelicko-augsburska parafia, należąca do diecezji mazurskiej. Jej początki sięgają XVI w. Mieści się przy ul. Warszawskiej 1 w Szczytnie.
Historia parafii
Wykaz parafialny za lata 1525–1945 wymienia ks. Stephana, posługującego tu do 1538 r.
W 1910 r. parafia w Szczytnie liczyła 9684 wiernych i obejmowała: miasto Szczytno – 4553 wiernych, Beutnerdorf (Bartna Strona) – 2760, Achoden (Ochódno) – 89, Eichtal (Dębówko) – 55, Freudenberg (Radosna Góra – kolonia Sedańsk) – 16, Hamerrudau (Rudka) – 22, Hausmühle (Młynisko) – 24, Kaspersguth (Kaspry) – 5, Corpellen (Koropele) – 107, Lehmanen (Lemany) – 255, Maldanietz (Małdaniec) – 219, Prussowoborrek (Prusowy Borek) – 184, Reusswalde(?) – 61, Rohmanen (Romany) – 589, Schodmack (Siódmak) – 98, Seedanzig (Sedańsk) – 185, Ulonksofen (Piece) – 57, Waldpusch (Wałpusz) – 39, Worfengrund (Czarkowy Grąd) – 81, Saloncken (Zielonken – Zielonka) – 189. Po II wojnie światowej liczba wiernych zmalała, gdyż duża część ludności wyjechała z Prus.
Główną świątynią parafii jest kościół ewangelicko-augsburski w Szczytnie. Wykład ks. bp. Rudolfa Bażanowskiego wygłoszono podczas jego 300-lecia w 2019 r. Według parafialnej biografii ks. Alfreda Borskiego w listopadzie 2013 r. założono chór „Cantabo”, który później koncertował.
Duchowni parafii
- ks. Stephan (do roku 1538)
- ks. Stanislaus (1538–1543)
- ks. Nikolaus Glitzner (1550–1555)
- ks. Bartholomaus Lupienski (Lupianus) (1558)
- ks. Georg Sommer (Sonnerus) (1567)
- ks. Christophorus Lichtenstein (1574–1628)
- ks. Johann Donatus (1628–1631)
- ks. Johannes Meier (1631–1658)
- ks. Andreas Bock (1658–1679)
- ks. Christian Böttcher (1679–1702)
- ks. Christopher Albert Willudovius (1702–1723)
- ks. Georg Lehmann (1723–1746)
- ks. Andreas (Adam?) Koniedtzka (1740–1744)
- ks. Mathias Rogowski (1746–1780)
- ks. Christian Friedrich Krupiński (1780–1815)
- ks. Paul Sonnenberg (1816–1819)
- ks. Daniel Wlotzka (1819–1826)
- ks. Gottlieb (Matthias?) Nikolaiski (1826–1846)
- ks. Johann Jakob Karl Paulini (1847–1856)
- ks. Otto Hermann Czygan (1848–1853) – proboszcz pomocniczy
- ks. Adam Krolczyk (1853–1855)
- ks. Christian Ludwig Bolle (1856–1864)
- ks. Friedrich Otto Gerss (1864–1868)
- ks. Albert Christoph Sapatka (1863–1868) – stażysta (Kandidat)
- ks. Moritz Adolf Otterski (1873–1879) – II proboszcz
- ks. Hermann Adolf Niklas (1888–1891) – II proboszcz
- ks. Hugo Otto Bucholz (1892–1896) – II proboszcz
- ks. dr Karl August Bercio (1868–1903)
- ks. Paul Walter Brzezinski (1896–1919) – II proboszcz
- ks. Carl Michael Otto Mensing (1903–1922)
- ks. R.F. Rahnemfürer (1922–1923)
- ks. Erich Eduard Schneider (1923–1945) – II proboszcz
- ks. Kurt Wilhelm Hugo Korn (1923–1930)
- ks. Heinrich Will (1932–1935) – III proboszcz
- ks. Albert Alexander Adolf Kossman (1935–1945) – III proboszcz
- ks. Ernst Rudolf Stern (1931–1945)
Proboszczowie (wykaz historyczny):
- ks. Jerzy Sachs (1945–1951)
- ks. dr Alfred Jagucki (1951–1963) — administrację parafii objął 30 listopada 1951 r., do Szczytna przeprowadził się 1 marca 1952 r.
Duchowni (wykaz historyczny):
- ks. Henryk Ćmok — administrator od jesieni 1963 r., wybrany proboszczem 19 stycznia 1964 r.; zakończył pracę 31 grudnia 1969 r., a w styczniu 1970 r. wyjechał do Niemiec.
- ks Paweł Kubiczek (1970–1991)
- ks. Henryk Szreder
- ks. Otton Jaworski
- ks. Jan Krzywoń
- ks. Edmund Schmidt
- diakon Emilia Grochal
Po ks. Pawle Kubiczku posługę pełnił ks. Alfred Tschirschnitz (1991–2011). Następnie parafią administrował ks. Witold Twardzik. Ks. Szymon Czembor został wprowadzony w urząd 31 marca 2012 r., a od września 2013 do listopada 2018 r. pracował ks. Alfred Borski.
Filiały
Filiał w Rańsku
Zobacz też
Bibliografia
Parafia w Szczytnie, Duchowni. [dostęp 05.10.2026]
Rudolf Bażanowski, Ewangelicy na Mazurach i Warmii po 1945 roku, wykład 17.08.2019 opublikowany na stronie parafii.
Diecezja Mazurska, Plan nabożeństw. [dostęp 05.10.2026]
Oficjalny wykaz wspólnoty [dostęp 26.08.2026]
Ewangelicy na Mazurach, red. Erwin Kruk, Olsztyn 2001, 156 s.
Grzegorz Jasiński, Kościół ewangelicki na Mazurach w XIX w. (1817–1914), Olsztyn 2003, 503 s.
Powiat szczycieński: przeszłość–współczesność, red. Grzegorz Jasiński, Zbigniew Kudrzycki, Andrzej Misiuk, Szczytno 2006, 851 s.
