Ogródek

	Ogródek
	; Muzuem Michała Kajki w Ogródku.; Fot. Mieczysław Kalski
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	piski
Gmina	Orzysz
Liczba ludności (2021)	196 (łącznie z: część Stary Ogródek, wieś Ogródek)
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Ogródek
	Położenie na mapie Polski ; Ogródek
	53°48′31″N 22°06′05″E/53,808611 22,101389

Ogródek (niem.Ogrodtken) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz.

Położenie

Miejscowość położona jest w południowo-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, około 15 km na wschód od Orzysza.

Dzieje miejscowości

Wieś Ogródek pojawia się w źródłach w XVI w. – w roku 1550. Wówczas książę Albrecht sprzedał Rafałowi Staroście 5 włók sołeckich, celem założenia wsi czynszowej na 50 włókach. Ogródek do 1752 r. podlegał starostwu w Rynie, i parafii w Klusach. W 1752 roku zlikwidowano starostwa, wprowadzając nowe, większe jednostki administracyjne zwane powiatami.

Powiat piski powstał w 1818 r., obejmował on obszar dawnego starostwa piskiego oraz parafię orzyską i okartowską. W październiku 1656 r. Tatarzy, podczas najazdu, wzięli do niewoli dwadzieścia trzy osoby, w tym 8 kobiet.

W latach 1709–1711 do wsi dotarła epidemia dżumy, przeniesiona przez Szwedów, zginęło tysiące ludzi –głównie ucierpiało. starostwo piskie, gdzie epidemia pochłonęła 30% ludności.

W Ogródku żył, tworzył i został pochowany Michał Kajka (1859–1940), najwybitniejszy mazurski poeta ludowy, współzałożyciel Mazurskiej Partii Ludowej. W domu, w którym mieszkał mieści się obecnie muzeum jego imienia. Podczas akcji germanizacyjnej nazw miejscowych i fizjograficznych historyczna nazwa niemiecka Ogrodtken została w 1938 r. zastąpiona przez administrację nazistowską sztuczną formą Kalgendorf.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego^[2]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa^[3] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim.

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Ogródek” (ID BDL 042815516025-0763933; SIMC 0763933) — wartość zbiorcza obejmująca 2 jednostki SIMC (Stary Ogródek | Ogródek), dostęp 17 września 2026.
↑ Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [17.09.2026]
↑ Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [17.09.2026]

Bibliografia

T.Darmochwał, M. Rumiński, Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok 1996.
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [17.09.2026]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [17.09.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [17.09.2026]
BIP Urzędu Gminy Orzysz [17.09.2026]
Mapy Google Maps [10.02.2015]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Ogródek” (ID BDL 042815516025-0763933; SIMC 0763933) — wartość zbiorcza obejmująca 2 jednostki SIMC (Stary Ogródek | Ogródek), dostęp 17 września 2026.

[2] Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [17.09.2026]

[3] Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [17.09.2026]

[1]

[2]

[3]