Przejdź do zawartości

Nowiny

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Nowiny

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Szczytno
Liczba ludności (2021) 288[1]
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 12-100
Tablice rejestracyjne NSZ
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Nowiny
Nowiny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowiny
Nowiny
Ziemia

53°30′13″N 20°58′08″E/53,503611 20,968889



Nowiny (niem. Neu Schiemanen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Położenie

Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim na granicy Pojezierza Mrągowskiego i Równiny Mazurskiej. Miejscowość leży w odległości 7 km na południe od Szczytna, przy drodze krajowej nr 57 w kierunku Wielbarka.

Dzieje miejscowości

Obszar dzisiejszej wsi stanowił przed podbojem krzyżackim terytorium pruskiego plemienia Galindów. Wieś powstała około 1860 roku w miejscu, gdzie dawniej znajdowała się smolarnia. Nazwa wsi pochodzi od słowa „nowizny”, określającego tereny, które powstały w wyniku karczunku lasów lub osuszania mokradeł. Na przełomie XIX i XX wieku Nowiny zostały włączone do gminy Szymany. Wieś w roku 1913 posiadała własną szkołę. W 1937 roku Nowiny liczyły 224 mieszkańców.

Obecnie miejscowość jest siedzibą sołectwa.

Gospodarka

W miejscowości znajdują się znaczne obszary pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, z możliwością rozwoju usług handlowych, sportowych i rekreacyjnych.

Szkolnictwo

W miejscowości funkcjonuje gminne przedszkole.

Zabytki

  • kilka przykładów budownictwa drewnianego
  • budynek szkoły z 1913 roku, murowany

Przyroda

W Nowinach na terenie Nadleśnictwa Szczytno zlokalizowany pojedyncze okazy drzew, które wpisano do rejestru pomników przyrody.

Bibliografia

Letkiewicz Arkadiusz, Z dziejów miasta i gminy Szczytno, Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, ss. 30–37.
Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.

Przypisy

  1. Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Nowiny” (ID BDL 042815617062-0489350; SIMC 0489350; wartość 288), dostęp 21 września 2026.