Nowe Monasterzysko
| Nowe Monasterzysko | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | elbląski |
| Gmina | Młynary |
| Liczba ludności (2021) | 197[1] |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Nowe Monasterzysko | |
Położenie na mapie Polski  Nowe Monasterzysko | |
| |
Nowe Monasterzysko (niem. Münsterberg) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Młynary.
Położenie
Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, w odległości około 7,5 km na północny-zachód od Młynar.
Dzieje miejscowości
Wieś Münsterberg była lokowana 8 listopada 1320 roku na prawie chełmińskim, jako nie oparty na osadnictwie pruskim, majątek. Po sekularyzacji Prus Zakonnych w 1525 roku, miejscowość znalazła się w obrębie Prus Górnych (Oberland), w starostwie pasłęckim. W latach 1567-1568 Nowe Monasterzysko należało do parafii w Młynarach. Około roku 1600 we wsi ufundowano kościół. Patronem i budowniczym był Joachim von Belau, właściciel majątku w Nowym Monasterzysku i pobliskim Sokolniku. Kościół w Nowym Monasterzysku był filią kościoła w Zastawnie. Przy kościele funkcjonował cmentarz. Pod względem wyznaniowym luteranie stanowili większość ogółu mieszkańców wsi, obok nich występowali katolicy oraz zwolennicy kościoła ewangelicko-reformowanego.
Po śmierci ostatnich członków rodu von Belau kościół popadł w ruinę (rozebrano go około 1780 roku). Przykościelny cmentarz funkcjonował aż do 1945 roku.
W drugiej połowie XIX wieku Nowe Monasterzysko znalazło się w posiadaniu rodziny baronów von Minnigerode i pozostało w nim do 1945 roku. Baronowie von Minnigerode posiadali także dobra w Rejsytach, Anglitach i Pęklewie nad Zalewem Wiślanym.
Po zakończeniu I wojny światowej, na miejscowym cmentarzu postawiono obelisk dla uczczenia pamięci ofiar wojny. Fundatorami obelisku byli mieszkańcy i właściciele majątku.
Krótko przed wybuchem II wojny światowej wieś liczyła 258 mieszkańców. Właścicielem majątku był doktor praw August Friedrich baron von Minnigerode. Większość czasu spędzał on w Berlinie, dlatego dobra wydzierżawił Alfredowi Doepner’owi.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego[2]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[3] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim.
We wsi działa Stowarzyszenia Miłośników Wsi Nowe Monasterzysko.
Zabytki
- stary cmentarz ewangelicki
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Nowe Monasterzysko” (ID BDL 042815404065-0152916; SIMC 0152916; wartość 197), dostęp 25 sierpnia 2026.
- ↑ Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]
- ↑ Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]
Bibliografia
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych[25.08.2026]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [25.08.2026]
Urząd Miasta i Gminy Młynary [25.08.2026]
Mapy Google Maps [10.02.2015]