Nowa Wieś Wielka

	Nowa Wieś Wielka
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurska
Powiat	nidzicki
Gmina	Janowiec Kościelny
Sołectwo	Nowa Wieś Wielka
Liczba ludności (2021)	149
Strefa numeracyjna	(+48) 89
Tablice rejestracyjne	NNI
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Nowa Wieś Wielka
	Położenie na mapie Polski ; Nowa Wieś Wielka
	53°14′14″N 20°33′01″E/53,237222 20,550278

Nowa Wieś Wielka – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Janowiec Kościelny. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Położenie

Miejscowość położona jest niedaleko granicy województwa warmińsko–mazurskiego i mazowieckiego, w odległości ok. 6 km od Janowca Kościelnego.

Dzieje miejscowości

Wieś lokowano przed 1413 r. We wspomnianym roku Nowa Wieś została obrabowana przez Krzyżaków. W 1531 r. we wsi było 7 obsadzonych włók, działał młyn z roczną dzierżawą. We wsi w XIX w. funkcjonował młyn wodny. W 1578 r. miejscowość należała do parafii w Grzebsku i do powiatu mławskiego. W 1827 r. było tu 15 domów. Wieś zamieszkiwało w tym czasie 110 osób. Pod koniec XIX w. znajdowały się w Nowej Wsi 24 domy. Na jej obszarze mieszkało 241 osób.

Kultura

We wsi działa świetlica wiejska.

Bezpieczeństwo

We wsi istnieje jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Zabytki

zabudowania gospodarcze z XX w.
domy mieszkalne z XIX/XX w.
krzyż przydrożny z XIX/XX w.
krzyż przydrożny, choleryczny z kapliczką na kolumnie z 2. połowy XIX w.
krzyż przydrożny z ok. 1920 r.

Bibliografia

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. Bronisława Chlebowskiego, Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego, t. VII, Warszawa 1886.
Wijaczka Jacek, Dzieje wsi do końca XVIII wieku, [w:] Historia Nidzicy i okolic, pod red. Waldemara Rezmera, Nidzica 2012, ss. 165–202.
Bank Danych Lokalnych GUS [06.09.2026]

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Nowa Wieś Wielka” (ID BDL 042815611012-0476056; SIMC 0476056; wartość 149), dostęp 6 września 2026.

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Nowa Wieś Wielka” (ID BDL 042815611012-0476056; SIMC 0476056; wartość 149), dostęp 6 września 2026.

[1]