Nielbark

	Nielbark
	; Grodzisko w Nielbarku.; Fot. Czonek. Źródło: File:Nielbark grodzisko.JPG – Wikimedia Commons [13.09.2026]
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	nowomiejski
Gmina	Kurzętnik
Sołectwo	Nielbark
Liczba ludności (2021)	418 (łącznie z: część Kaługa, część Okop, wieś Nielbark)
Strefa numeracyjna	(+48) 56
Tablice rejestracyjne	NNM
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Nielbark
	Położenie na mapie Polski ; Nielbark
	53°22′18″N 19°33′25″E/53,371667 19,556944

Nielbark (w 1361 Molberge, niem. Nelberg, 1667 Nelbarg, Nelborsk, Nielborg) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Kurzętnik. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Położenie

Wieś leży nad rzeką Strugą, na obszarze powiatu nowomiejskiego, który rozciąga się na pograniczu Pojezierza Chełmińskiego, Pojezierza Iławskiego, Garbu Lubawskiego i Pojezierza Dobrzyńskiego, w południowo–zachodniej części województwa warmińsko–mazurskiego.

Dzieje miejscowości

Pierwsze osadnictwo na terenie Nielbarka znane jest już z okresu wczesnośredniowiecznego, z którego pochodzi zachowane w miejscowości grodzisko. Nielbark musiał istnieć już przed 1367 r. W tym roku biskup chełmiński Wikbold potwierdził wcześniejszy przywilej i obszar wsi na 37 włók. Nielbark ucierpiał w 1414 r. w wyniku wojen polsko–krzyżackich. W 1667 r. istniała we wsi karczma oraz funkcjonował młyn. Pod koniec XIX w. wieś obejmowała 2800,97 mórg z 80 budynkami, 35 domami. W 1868 r. było 261 mieszkańców – 244 katolików i 17 ewangelików. Przed II wojną światową istniała we wsi szkoła. W 1946 r. władze państwowe przejęły funkcjonującą we wsi żwirownię. Pod koniec XX w. sołectwo obejmowało 728,11 ha z 48 gospodarstwami i 435 mieszkańcami.

Gospodarka

We wsi działa firma z zakresu usług stolarskich oraz przedsiębiorstwo produkcyjne.

Kultura

W Nielbarku działa świetlica. Organizowane są tutaj festyny i pikniki.

Religia

Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Brzoziu Lubawskim.

Turystyka

W miejscowości kończy się szlak kajakowy o długości 79 km – przebieg trasy: Idzbark – Ostróda – Samborowo – Nowe Miasto Lubawskie – Kurzętnik – Nielbark.

Zabytki

We wsi zachowało się grodzisko wczesnośredniowieczne. Pod koniec XX w. we wsi były dobrze zachowane chałupy z I poł. XIX w.

Ludzie związani z miejscowością

Na kartach historii wsi zapisał się Józef Trzebiatowski – dyrektor szkoły przed II wojną światową. Z Nielborkiem związany jest kolarz – Jan Leśniewski.

Bibliografia

Grabowski Stanisław,Z dziejów Kurzętnika i okolic, Warszawa 1995.
Grabowski Stanisław,Z dziejów Kurzętnika i okolic, Warszawa 2008.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. Bronisława Chlebowskiego, Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego, t. VII, Warszawa 1886.
Bank Danych Lokalnych GUS [13.09.2026]
Lepsza Strona Nielbarka [13.09.2026]

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Nielbark” (ID BDL 042815412042-0845826; SIMC 0845826) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Kaługa | Okop | Nielbark), dostęp 13 września 2026.

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Nielbark” (ID BDL 042815412042-0845826; SIMC 0845826) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Kaługa | Okop | Nielbark), dostęp 13 września 2026.

[1]