Nasuty

	Nasuty
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	gołdapski
Gmina	Gołdap
Liczba ludności (2021)	39 (łącznie z: część Cicholaski, część Łubno, wieś Nasuty)
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Nasuty
	Położenie na mapie Polski ; Nasuty
	54°12′33″N 22°18′02″E/54,209167 22,300556

Nasuty (niem. Nossutten, od 1939 r. Nossuten) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Gołdap. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W latach 1999–2001 wieś wchodziła w skład powiatu olecko–gołdapskiego. W skład sołectwa wchodzą wsie: Nasuty, Kamionki i Rudzie.

Położenie

Wieś położona jest w północno–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, na Mazurach Garbatych, 12 km na południe od Gołdapi, w pobliżu granicy z powiatem oleckim.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północno–wschodnich terenów Prus Książęcych. W 1566 roku książę Albrecht Hohenzollern nadał Erykowi von Baiersdorfowi 80 łanów lasu na prawie lennym. W 1574 roku przywilej ten odnowił książę Albrecht Fryderyk Hohenzollern. Baiersdorf otrzymał również pozwolenie na budowę młyna oraz na dwie karczmy - po jednej w każdej z dwóch wsi, bowiem na nadanych mu obszarach powstały ostatecznie dwie osady: Nasuty i Konopki, każda obejmująca 40 łanów gruntów. W zamian za tak hojne nadanie – a należy dodać, że przyznano mu także aż piętnastoletnią wolniznę - Baiersdorf miał pełnić dwie służby zbrojne. Nasuty należały do parafii ewangelickiej w Grabowie. Do wybuchu II wojny światowej Nasuty pozostały niewielkim majątkiem (w połowie XIX wieku mieszkało tu zaledwie 18 osób).

Zabytki

zespół budynków szkolnych z początku XX wieku: szkoła i budynek gospodarczy
cmentarz ewangelicki z początku XIX wieku
cmentarz ewangelicki z połowy XIX wieku
cmentarz ewangelicki z początku XX wieku
cmentarz ewangelicki z XIX wieku, Nasuty–Aleksandrowo

Przyroda

W pobliżu miejscowości znajduje się pomnik przyrody - głaz narzutowy.

Bibliografia

Białuński Grzegorz, Kolonizacja "Wielkiej Puszczy" (do 1568 roku) - starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
Gołdap. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1971.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Bank Danych Lokalnych GUS [02.09.2026]

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Nasuty” (ID BDL 042815518035-0758872; SIMC 0758872) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Cicholaski | Łubno | Nasuty), dostęp 2 września 2026.

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Nasuty” (ID BDL 042815518035-0758872; SIMC 0758872) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Cicholaski | Łubno | Nasuty), dostęp 2 września 2026.

[1]