Miłkowo

Miłkowo
Przedwojenna stodoła w Miłkowie. Źródło: archipelag.ceik.eu [09.09.2026]
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	lidzbarski
Gmina	Orneta
Liczba ludności (2021)	149
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego Miłkowo
Położenie na mapie Polski Miłkowo
54°10′10″N 20°17′37″E

Miłkowo (niem. Millenberg) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Orneta. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko–mazurskiego, na Równinie Orneckiej, 14 km na północny zachód od Ornety i 20 km na wschód od Lidzbarka Warmińskiego, w pobliżu granicy z powiatem braniewskim.

Dzieje miejscowości

Wieś otrzymała przywilej lokacyjny 22 czerwca 1338 roku z rąk wójta biskupiego Henryka z Lutr. Obejmowała 40 łanów, z których cztery przyznano sołtysowi i karczmarzowi; osadnicy otrzymali dziewięcioletnią wolniznę. Wkrótce potem we wsi powstał młyn wodny na stawie. Miłkowo zostało całkowicie zniszczone podczas wojny trzynastoletniej, natomiast po ostatniej wojnie polsko–krzyżackiej opustoszały tu jedynie cztery spośród 36 łanów. W pierwszej połowie XVI wieku wieś przeszła drogą wymiany w posiadanie kapituły i pozostała w jej rękach aż do I rozbioru Polski. W połowie XVII wieku wieś liczyła 40 łanów, na których gospodarzyło dziesięciu chłopów i sołtys. W 1783 roku była to wieś królewska. Pod koniec XIX wieku obszar wsi wzrósł do niespełna 56 łanów w efekcie włączenia do niej niewielkiego majątku Abestich (cztery łany) oraz 11 łanów lasu.

Przed wybuchem II wojny światowej większość mieszkańców utrzymywała się z rolnictwa i leśnictwa, a zaledwie cztery osoby pracowały w przemyśle i rzemiośle.

Liczba mieszkańców i gospodarstw w poszczególnych latach:

• 1783 r. – 22 gospodarstwa rolne

• 1820 r. – 174 osoby, 24 gospodarstwa rolne

• 1857 r. – 233 osoby

• 1905 r. – 334 osoby

• 1933 r. – 313 osób

• 1939 r. – 293 osoby, 63 gospodarstwa domowe

Zabytki

• dwór
• kapliczka
• domy nr 1, 5, 7, 8

Ciekawostki

• We wsi realizowany jest projekt Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie pod nazwą "Archipelag - atlas miejsc niezwykłych Warmii i Mazur" [09.09.2026].

Bibliografia

Braniewo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1973.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Bank Danych Lokalnych GUS [09.09.2026]
Kreis Braunsberg – Wikipedia (niem.) [09.09.2026]