Marcinkowo (gmina Purda)
| Marcinkowo | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | olsztyński |
| Gmina | Purda |
| Liczba ludności (2021) | 558 (łącznie z: wieś Marcinkowo, osada leśna Mazuchy)[1] |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Marcinkowo | |
Położenie na mapie Polski  Marcinkowo | |
| |
Marcinkowo (niem. Alt Martinsdorf ) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Wieś położona jest na Pojezierzu Olsztyńskim, 3 km na południowy zachód od Purdy.
Dzieje miejscowości
Pierwotnie istniał tutaj majątek położony na zachodnim brzegu rzeki Kośny, w sąsiedztwie wsi Wyrandy. Powstał w drodze nadania kapituły warmińskiej w 1380 roku. Odbiorcą nadania był wasal Marcin von Leysen, prawdopodobnie właściciel majątku Łajsy pod Gietrzwałdem. Majątek został przekształcony przez kapitułę w wieś czynszową. W 1577 roku Marcinkowo było zamieszkane przez wolnych chłopów. W 1656 roku wieś miała obejmować obszar 15 łanów. Po zaborze Warmii przez Prusy Marcinkowo składało się z 8 gospodarstw. Mieszkańcy mieli wyłącznie polskie nazwiska. Rozwój wsi odnotowujemy pod koniec XIX stulecia. Wiązało się to z uruchomieniem linii kolejowej na odcinku Olsztyn – Szczytno 1 listopada 1883 roku. W Marcinkowie wybudowano przystanek kolejowy, w tym czasie powstał też jeden z większych w okolicy tartaków, placówka pocztowa oraz wiejska szkoła.
W latach 20. XX wieku Marcinkowo odwiedził Mieczysław Orłowicz, zbierając informacje do swojego Przewodnika.
Sport
Obecnie we wsi działa hala sportowa.
Gospodarka
W miejscowości funkcjonują dwa sklepy.
Zabytki
- dwie kapliczki przydrożne
- zabytkowe chałupy warmińskie
- budynek dawnej szkoły
Bibliografia
Przewodnik turystyczny po gminie Purda, Purda 2013.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [22.09.2026]
Landkreis Allenstein – Wikipedia (niem.) [22.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Marcinkowo” (ID BDL 042815614102-0486646; SIMC 0486646) — wartość zbiorcza obejmująca 2 jednostki SIMC (Marcinkowo | Mazuchy), dostęp 22 września 2026.