Przejdź do zawartości

Lwowiec

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Lwowiec

Fot. Mieczysław Kalski
Fot. Mieczysław Kalski
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Sępopol
Liczba ludności (2021) 129[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Lwowiec
Lwowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lwowiec
Lwowiec
Ziemia

54°16′10″N 21°08′32″E/54,269444 21,142222


Kościół w Lwowcu.
Fot. Mieczysław Kalski

Lwowiec (niem. Löwenstein) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W latach 1946–1977 wieś wchodziła w skład powiatu kętrzyńskiego.

Dzieje miejscowości

Miejscowość została założona jako wieś czynszowa na prawie chełmińskim w 1366 roku. Do początku XVI w. funkcjonowała pod nazwą Lebenstein, następnie jako Lawenstein, a od końca XVI wieku utrwaliła się nazwa Löwenstein. Obszar wsi obejmował wówczas 64 łany – cztery z nich przeznaczono na uposażenie miejscowego kościoła. W XIV stuleciu w miejscowości działały dwie karczmy. Gotycki kościół został wybudowany po roku 1370. W 1480 roku proboszczem został Gregorius Sartoris – kapłan diecezji warmińskiej. W połowie XVI stulecia miejscowa świątynia została filią kościoła w Garbnie, a następnie stała się siedzibą parafii ewangelickiej. W XV wieku do świątyni dobudowano zakrystię. Wieżę remontowano w 1688 roku, a następnie po jej obaleniu przez orkan w 1818 roku. Patronem kościoła w Lwowcu został Mikołaj Reuter. W tym okresie do miejscowej parafii należała również wieś Krelikiejmy. W 1785 roku miejscowość miała charakter stosunkowo dużej wsi, składającej się z 37 budynków mieszkalnych.

Szkoła przykościelna została założona po 1525 roku. W 1737 roku zreorganizowano ją i oddano pod nadzór państwa. W 1935 roku uczęszczało do niej 87 uczniów, a zatrudnionych było dwóch nauczycieli. Po II wojnie światowej uruchomiono ją ponownie.

Po 1945 roku Lwowiec stał się siedzibą sołectwa. W 1970 roku obok ośmioklasowej szkoły działała we wsi biblioteka oraz sala kinowa na 45 miejsc. Według spisu powszechnego z 1983 roku było tu 41 budynków mieszkalnych i 50 indywidualnych gospodarstw rolnych, które łącznie zajmowały obszar 443 ha.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

  • 1857 – 589 osób
  • 1933 – 493 osoby
  • 1939 – 590 osób
  • 1970 – 276 osób
  • 1983 – 249 osób

Turystyka

Zabytki

  • kościół pw. Matki Boskiej Szkaplerznej – gotycki kościół, z 2. połowy XIV wieku, we wnętrzu zachowany m.in. ołtarz główny z XV wieku, ambona z lat 1608–1609. W 1818 roku w czasie orkanu uszkodzona została wieża kościelna; świątynia została odnowiona w latach 70. XIX wieku
  • cmentarz katolicko-ewangelicki z połowy XIX wieku; biegnąca wzdłuż cmentarza aleja dzieli nieczynną część ewangelicką od czynnej części katolickiej pochodzącej z XIX w.; stan dobry
  • dawny zajazd (obecnie dom mieszkalny nr 35), murowany, kryty dachówką ceramiczną, XIX wiek

Przypisy

  1. Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Lwowiec” (ID BDL 042815601065-0487485; SIMC 0487485; wartość 129), dostęp 24 sierpnia 2026.

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic, przewodniczący komitetu redakcyjnego Andrzej Wakar, Olsztyn 1978.
Licharewa Zofia, Kętrzyn. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1962.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Wojewódzka ewidencja zabytków [24.08.2026]
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Sępopol, Sępopol 2005 [24.08.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [24.08.2026]
Kreis Gerdauen – Wikipedia (niem.) [24.08.2026]
polskaniezwykla.pl [05.03.2014]