Lewałd Wielki

	Lewałd Wielki
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	ostródzki
Gmina	Dąbrówno
Liczba ludności (2021)	184 (łącznie z: część Folągi, część Zielonka, wieś Lewałd Wielki)
Strefa numeracyjna	(+48) 89
Kod pocztowy	14-120
Tablice rejestracyjne	NOS
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Lewałd Wielki
	Położenie na mapie Polski ; Lewałd Wielki
	53°26′15″N 19°59′04″E/53,437500 19,984444

Lewałd Wielki (niem. Groß Lehwalde) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Położenie

Miejscowość położona jest w południowo–zachodniej części Krainy Tysiąca Jezior, na Mazurach Zachodnich, na terenie Garbu Lubawskiego, w odległości niecałych 3 km od jezior Dąbrowa Mała i Pławiska.

Dzieje miejscowości

Data lokacji nie jest znana, prawdopodobnie jednak Lewałd powstał w końcu XIV wieku. W 1433 roku nadanie na 10 łanów ziemi otrzymał niejaki Aleksander z Rogoźna. W 1468 roku 6 łanów w Lewałdzie od niejakiego Pielgrzyma z Tymawy kupił Tomasz z Groszkowa. W 1572 roku właściciel majątku Quirin von Ölsnitz sprzedał Lewałd Feliksowi Finckowi staroście działdowskiemu. W 1861 roku majątek i wieś zamieszkiwało 830 osób. W 1878 roku w Lewałdzie założono pierwszą w powiecie Bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych. W 1939 roku miejscowość zamieszkiwały 583 osoby.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.

Gospodarka

Obecnie w miejscowości działa Warmińsko-Mazurskie Stowarzyszenie Agroturystyczne "Lajkonik".

Ludzie związani z miejscowością

Irmgard Falken (1925–2003) – urodzona w Lewałdzie nauczycielka rysunku, malarka, rzeźbiarka, muzealnik, redaktorka

Bibliografia

Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. 2, Olsztyn 2011.
Ostróda. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.
Bank Danych Lokalnych GUS [10.09.2026]
Kreis Osterode in Ostpreußen – Wikipedia (niem.) [10.09.2026]

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Lewałd Wielki” (ID BDL 042815415022-0472443; SIMC 0472443) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Folągi | Zielonka | Lewałd Wielki), dostęp 10 września 2026.

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Lewałd Wielki” (ID BDL 042815415022-0472443; SIMC 0472443) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Folągi | Zielonka | Lewałd Wielki), dostęp 10 września 2026.

[1]