Laseczno

	Laseczno
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	iławski
Gmina	Iława
Liczba ludności (2021)	562
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Laseczno
	Położenie na mapie Polski ; Laseczno
	53°35′57″N 19°26′08″E/53,599167 19,435556

Laseczno (niem. Gross Herzogswalde) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W skład sołectwa wchodzą Laseczno i Laseczno Małe.

Położenie

Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Pojezierzu Iławskim, 9 km na zachód od Iławy; przebiega przez nią droga krajowa nr 16.

Dzieje miejscowości

Miejscowość została założona na 80 łanach w 1311 roku przez komtura dzierzgońskiego Gunthera von Arnsteina. Odbiorcami nadania byli dwaj bracia – Dietrich i Mikołaj. Pierwsza nazwa wsi brzmiała Gross Herzogswalde (Wielki Las Książęcy). W XV w. w miejscowości działały dwie karczmy oraz kościół. Wojna trzynastoletnia doprowadziła do całkowitego spustoszenia Laseczna. Po 1466 roku wieś została opuszczona. W 1507 roku obszar miejscowości obejmował 80 łanów, ale zaledwie 12 z nich było obsadzonych. W 1522 roku Laseczno zostało przekształcone w dobra lenne, które nadane zostały staroście iławskiemu Paulowi von Fasolt. W kolejnym stuleciu Laseczno należało do rodziny Gotzenów.

W 1693 roku majątek wszedł w skład klucza dóbr rodu Finck von Finckenstein. W tym okresie wzniesiony został barokowy dwór będący siedzibą zarządcy Laseczna. W 1750 roku wybudowano nowy kościół. W 1789 roku Laseczno jako wieś szlachecka z folwarkiem była zamieszkana przez 54 rodziny chłopskie, a obszar dóbr obejmował 733 ha. W 1928 roku w miejscowości wybuchł pożar, który strawił praktycznie całą wieś. Po zakończeniu II wojny światowej miejscowy dwór został zaadaptowany na szkołę podstawową.

Liczba mieszkańców i gospodarstw na przestrzeni lat:

1817 – 328 osób, 33 domy
1831 – 324 osoby, 33 domy
1864 – 365 osób, 21 domów
1871 – 329 osób, 23 domy
1885 – 311 osób, 23 domy
1895 – 314 osób, 23 domy
1905 – 311 osób, 20 domów
1933 – 521 osób (łącznie z Lasecznem Małym)

Edukacja

Szkoła Podstawowa w Lasecznie

Religia

We wsi znajduje się siedziba parafii rzymskokatolickiej pw. Matki Bożej Częstochowskiej.

Zabytki

kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej z połowy XVIII wieku, wzniesiony z użyciem materiałów z poprzedniej XIV-wiecznej świątyni
dom nr 34, murowany, z pierwszej połowy XIX wieku
zespół dworsko-folwarczny z przełomu XIX i XX wieku; układ zespołu silnie przekształcony; zabudowa podwórza folwarcznego zachowana w stanie szczątkowym, większość obiektów uległa spaleniu w 1928 roku
dwór w zespole dworsko-folwarcznym – przebudowany na potrzeby szkoły podstawowej z rozbudowaną bryłą
park dworski z przełomu XIX i XX wieku – granice parku pozostają czytelne, ale park nie zachował się (obecnie boisko szkolne i łąki)
stodoła nr 40, obecnie stodoła z częścią mieszkalną i inwentarską – z przełomu XIX i XX wieku, o konstrukcji mieszanej, częściowo z cegły, częściowo szkieletowy z wypełnieniem ceglanym (mur pruski); obiekt zachował szereg pierwotnych cech
cmentarz parafialny z przełomu XVIII i XIX wieku, na wschód od drogi z Laseczna do Ząbrowa, własność parafii rzymskokatolickiej; obiekt czynny, powierzchnia 0,57 ha
cmentarz ewangelicki z XIX wieku, przy drodze polnej z Laseczna do wsi Gulb, własność parafii ewangelickiej; obiekt nieczynny, powierzchnia 0,8 ha
cmentarz ewangelicki z XIX wieku, 100 m od leśniczówki, około 2 km na południowy wschód od wsi; własność parafii ewangelickiej; obiekt nieczynny, powierzchnia 0,01 ha

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Laseczno” (ID BDL 042815407032-0475306; SIMC 0475306; wartość 562), dostęp 3 września 2026.

Zobacz też

Laseczno Małe

Bibliografia

Iława. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1972.
Niesiobędzki Wiesław, Powiat iławski. Dzieje, zabytki, pejzaż i kultura. Szkice historyczne, wydanie II, poprawione i poszerzone, Iława 2008.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Westpreussen, Commission bei Leon Saunier, Danzig und Elbing 1858.
Wojewódzka ewidencja zabytków [03.09.2026]
Plan zagospodarowania przestrzennego gminy Iława 2003: Uchwała Nr XIII/108/2003 z dnia 3 grudnia 2003 [05.03.2014]
Strategia Rozwoju Gminy Iława na lata 2016–2030 [03.09.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [03.09.2026]
polskaniezwykla.pl [05.03.2014]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Laseczno” (ID BDL 042815407032-0475306; SIMC 0475306; wartość 562), dostęp 3 września 2026.

[1]