Kumkiejmy

	Kumkiejmy
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	bartoszycki
Gmina	Górowo Iławeckie
Liczba ludności (2021)	37
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Kumkiejmy
	Położenie na mapie Polski ; Kumkiejmy
	54°20′28″N 20°31′36″E/54,341111 20,526667

Kumkiejmy (niem. Kumkeim) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W latach 1946–1961 wieś wchodziła w skład powiatu górowskiego. W skład sołectwa wchodzą wsie: Kumkiejmy, Dulsin, Sigajny i Stabławki.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze Wzniesień Górowskich, 20 km na północny zachód od Bartoszyc i 7,5 km na północny wschód od Górowa Iławeckiego, na wschód od drogi wojewódzkiej nr 511. Wieś zachowała dawny układ owalnicy.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północnych obszarów państwa zakonu krzyżackiego. Po raz pierwszy wzmiankowana jest w źródłach z 1437 roku jako wieś pruska (Comekaym). Podczas wojny trzynastoletniej 1454–1466 została zniszczona i wyludniona. Po raz drugi zakładano ją w połowie XVI wieku. W następnych stuleciach była to wieś książęca (królewska).

Szkołę we wsi założono w połowie XVIII wieku. W 1935 roku uczęszczało do niej 74 uczniów, a zatrudnionych było dwóch nauczycieli.

Po 1945 roku Kumkiejmy stały się siedzibą sołectwa. Funkcjonowały przy niej dwa państwowe gospodarstwa rolne: PGR Orsy i PGR Sigajny. Oba utworzono na bazie dawnych folwarków. Według spisu powszechnego z 1983 roku wieś miała 13 budynków mieszkalnych (20 mieszkań) stojących w zwartej zabudowie, a ponadto świetlicę i punkt biblioteczny. Należało do niej wówczas 19 indywidualnych gospodarstw rolnych, które łącznie zajmowały obszar 213 ha.

Liczba mieszkańców w następujących latach wynosiła:

1857 – 256 osób
1933 – 356 osób
1939 – 389 osób
1983 – 81 osób

Zabytki

przykłady budownictwa wiejskiego z przełomu XIX i XX wieku (domy i budynki gospodarcze)
kuźnia, dom modlitwy z końca XIX wieku, obecnie dom mieszkalny (nr 15/16)
dawny cmentarz ewangelicki z drugiej połowy XIX wieku, około 1 km od wsi, na wzgórzu; bardzo zaniedbany
cmentarz (Kumkiejmy Przednie)

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Kumkiejmy” (ID BDL 042815601052-0474169; SIMC 0474169; wartość 37), dostęp 23 sierpnia 2026.

Zobacz też

Kumkiejmy Przednie w gminie Górowo Iławeckie

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Bank Danych Lokalnych GUS [23.08.2026]
Kreis Preußisch Eylau – Wikipedia (niem.) [23.08.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Kumkiejmy” (ID BDL 042815601052-0474169; SIMC 0474169; wartość 37), dostęp 23 sierpnia 2026.

[1]