Kiemławki Wielkie

	Kiemławki Wielkie
	; Kapliczka przydrożna w Kiemławkach Wielkich.; Fot. Ralf Lotys. Źródło: File:2008-02 Kiemławki Wielkie 4.jpg – Wikimedia Commons [03.09.2026]
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	kętrzyński
Gmina	Barciany
Sołectwo	Podławki
Liczba ludności (2021)	63
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Kiemławki Wielkie
	Położenie na mapie Polski ; Kiemławki Wielkie
	54°09′00″N 21°19′00″E/54,150000 21,316667

Kiemławki Wielkie (niem. Gross Kämlack) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Podławki.

Położenie

Miejscowość jest położona w odległości 12 km od Barcian.

Dzieje miejscowości

Miejscowość lokowano w 1340 roku. Trzy nadania ziemskie zobowiązywały właścicieli do służby rycerskiej, natomiast jedno nadanie wiązało się z obowiązkiem służby na prawie chełmińskim. W przybliżonym czasie powstały również Kiemławki Małe.

W 1785 roku Kiemławki Wielkie składały się z zaledwie trzech budynków mieszkalnych. Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy na ten fakt wpłynęły wydarzenia z początku stulecia, kiedy w Prusach szalała epidemia dżumy. W tym czasie Kiemławki Małe przekształciły się już w wieś znacznie większą niż Kiemławki Wielkie (w 1785 roku Kiemławki Małe mogły się poszczycić 10 budynkami mieszkalnymi).

W 1817 roku Kiemławki Wielkie były zamieszkane przez 58 osób, a liczba domostw wzrosła do 4. W 1910 roku wybudowana została jednoklasowa szkoła. W tym czasie na terenie wsi istniał również wiatrak typu holenderskiego. Obok wsi folwarcznej znajdowały się dodatkowo cztery chłopskie zagrody, w których mieszkali rzemieślnicy.

Na początku XX stulecia folwarki Kiemławki Wielkie oraz Skierki należały do hrabiego Ludwika von Schwerina, który oddał je w dzierżawę baronowi Georgowi von der Goltzowi. Kiemławki Wielkie należały do niego do roku 1945.

U progu II wojny światowej liczba mieszkańców wzrosła do 172 osób. Po 1945 roku na terenie wsi założono Państwowe Gospodarstwo Rolne Kiemławki Wielkie. W 1973 roku miejscowość wchodziła w skład sołectwa Kiemławki Małe w gminie Barciany. W 1970 roku wieś była zamieszkana przez 99 osób. Miejscowe dzieci uczęszczały do szkoły w Kiemławkach Małych.

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Kiemławki Wielkie” (ID BDL 042815608022-0469240; SIMC 0469240; wartość 63), dostęp 3 września 2026.

Bibliografia

Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic, przewodniczący komitetu redakcyjnego Andrzej Wakar, Olsztyn 1978.
Bank Danych Lokalnych GUS [03.09.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Kiemławki Wielkie” (ID BDL 042815608022-0469240; SIMC 0469240; wartość 63), dostęp 3 września 2026.

[1]