Katlewo

	Katlewo
	; Katlewo
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	nowomiejski
Gmina	Grodziczno
Sołectwo	Katlewo
Liczba ludności (2021)	194 (łącznie z: wieś Katlewo, kolonia Białobłoty)
Strefa numeracyjna	(+48) 56
Tablice rejestracyjne	NNM
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Katlewo
	Położenie na mapie Polski ; Katlewo
	53°24′20″N 19°48′39″E/53,405556 19,810833

Katlewo (niem. Katlau)– wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Grodziczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Położenie

Wieś leży nieopodal jeziora Katlewo, w odległości około 12 km od Lubawy i 15 km od Nowego Miasta Lubawskiego. Na obrzeżach wsi krzyżują się dwie drogi wojewódzkie nr 538 i 541. Przebiega także linia kolejowa relacji Warszawa – Gdynia.

Dzieje miejscowości

Pierwsze wzmianki o Katlewie pochodzą z 1260 r., kiedy to biskup chełmiński przekazał Zakonowi Krzyżackiemu obszar ziemi na prawym brzegu rzeki Wel wraz z miejscowością Katlewo. Nie wiadomo, kiedy dokładnie lokowano wieś ani jaka jest etymologia nazwy miejscowości. Po pokoju toruńskim w 1466 r. Katlewo znalazło się pod władaniem Polski. Administracyjnie podporządkowano je województwu chełmińskiemu, powiatowi michałowskiemu. Miejscowość odczuła skutki wojen polsko–szwedzkich i szalejącej w XVII w. epidemii dżumy. Po 1807 r. Katlewo znalazło się w Księstwie Warszawskim. Według dokumentów z 1885 r. w Katlewie mieszkało 171 mieszkańców, w tym 117 katolików i 54 ewangelików. Obszar miejscowości wynosił 2502 morgi (ok. 625 ha.) W czasie I wojny światowej w pałacu mieścił się tartak. Po 1921 r. był to największy majątek ziemski w powiecie lubawskim z gorzelnią i oborą zarodową bydła. W tym czasie Katlewo było wójtostwem. Wójtem był Bolesław Ossowski. Ponadto do wójtostwa należały następujące miejscowości: Hartowiec i Ostaszewo oraz obszary dworskie Katlewo i Hartowiec. W czasie II wojny światowej pod Katlewem, w miejscu zwanym szubienicą, dokonywano egzekucji. Po wojnie utworzono we wsi PGR. Ponadto do 1954 r. Katlewo było gromadą, a od 1954 r. sołectwem. Nie zachowała się informacja o kształcie zabudowań wiejskich.

Gospodarka

We wsi funkcjonuje stacja transformatorowa.

Religia

Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Grodzicznie.

Ludzie związani z miejscowością

Z Katlewem związana jest postać olimpijczyka Aleksego Antkiewicza. W Katlewie gospodarstwa posiadał Hans Friedrich Otto von Beneckendorff und von Hindenburg – starosta lubawski.

Zabytki

Na terenie miejscowości znajduje się pałac z początku XX w. oraz pomnik przyrody.

Bibliografia

Korecki Andrzej, Z dziejów gminy Grodziczno, Pelplin 2003.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. Bronisława Chlebowskiego, Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego, t. III, Warszawa 1882.
Strona Gminy Grodziczno [12.09.2026]

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Katlewo” (ID BDL 042815412032-0843974; SIMC 0843974) — wartość zbiorcza obejmująca 2 jednostki SIMC (Katlewo | Białobłoty), dostęp 12 września 2026.

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Katlewo” (ID BDL 042815412032-0843974; SIMC 0843974) — wartość zbiorcza obejmująca 2 jednostki SIMC (Katlewo | Białobłoty), dostęp 12 września 2026.

[1]