Przejdź do zawartości

Karpa

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Karpa

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat piski
Gmina Pisz
Liczba ludności (2021) 140[1]
Strefa numeracyjna (+48)87
Kod pocztowy 12-200
Tablice rejestracyjne NPI
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Karpa
Karpa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karpa
Karpa
Ziemia

53°29′28″N 21°33′14″E/53,491111 21,553889



Karpa (niem. Karpa, od 1938 r. Karpen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Położenie

Wieś położona jest w południowo–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, na Równinie Mazurskiej, 22 km na południowy zachód od Pisza i około 10 km na południe od Jeziora Nidzkiego, na południowym skraju Puszczy Piskiej; w pobliżu przebiega granica historyczna między Prusami Wschodnimi a Polską.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w 1701 roku jako osada szkatułowa. Prawdopodobnie rozwinęła się w związku z wydobywaniem bogatych w tych okolicach zasobów rudy żelaza. Karpa długo należała do odległej parafii ewangelickiej w Rozogach; dopiero w połowie XIX wieku utworzono parafię w pobliskiej Turośli. W 1857 roku Karpa liczyła 281 mieszkańców. W 1847 roku mieszkała tu dziesięcioosobowa rodzina żydowska, posiadająca pruskie prawa obywatelskie, związana z piską gminą synagogalną. Najprawdopodobniej była to rodzina karczmarza, której obecności nie odnotowano już w końcu lat 50. XIX wieku. Data założenia miejscowej szkoły nie jest znana; w 1935 roku uczęszczało do niej 81 dzieci, a pracowało dwóch nauczycieli. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 378 osób. Pod koniec lat 80. XX wieku miejscowość była zamieszkana przez 165 osób.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.

Kultura

W Karpie od 2009 roku działa wiejska świetlica.

Bibliografia

Pisz. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.
Szelichowski Stanisław, Uroki mazurskiej krainy. Krzyże 300 lat, Karwica i okolice, Warszawa 2006.
Śliwiński Józef, Z dziejów Rucianego-Nidy i okolic, Olsztyn 1993.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Bank Danych Lokalnych GUS [17.09.2026]
Kreis Johannisburg – Wikipedia (niem.) [17.09.2026]
Strona Urzędu Gminy Pisz [17.09.2013]

Przypisy

  1. Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Karpa” (ID BDL 042815516035-0764252; SIMC 0764252; wartość 140), dostęp 17 września 2026.