Karpa
| Karpa | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo | |
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | piski |
| Gmina | Pisz |
| Liczba ludności (2021) | 140[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48)87 |
| Kod pocztowy | 12-200 |
| Tablice rejestracyjne | NPI |
Karpa (niem. Karpa, od 1938 r. Karpen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Położenie
Wieś położona jest w południowo–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, na Równinie Mazurskiej, 22 km na południowy zachód od Pisza i około 10 km na południe od Jeziora Nidzkiego, na południowym skraju Puszczy Piskiej; w pobliżu przebiega granica historyczna między Prusami Wschodnimi a Polską.
Dzieje miejscowości
Wieś powstała w 1701 roku jako osada szkatułowa. Prawdopodobnie rozwinęła się w związku z wydobywaniem bogatych w tych okolicach zasobów rudy żelaza. Karpa długo należała do odległej parafii ewangelickiej w Rozogach; dopiero w połowie XIX wieku utworzono parafię w pobliskiej Turośli. W 1857 roku Karpa liczyła 281 mieszkańców. W 1847 roku mieszkała tu dziesięcioosobowa rodzina żydowska, posiadająca pruskie prawa obywatelskie, związana z piską gminą synagogalną. Najprawdopodobniej była to rodzina karczmarza, której obecności nie odnotowano już w końcu lat 50. XIX wieku. Data założenia miejscowej szkoły nie jest znana; w 1935 roku uczęszczało do niej 81 dzieci, a pracowało dwóch nauczycieli. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 378 osób. Pod koniec lat 80. XX wieku miejscowość była zamieszkana przez 165 osób.
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.
Kultura
W Karpie od 2009 roku działa wiejska świetlica.
Bibliografia
Pisz. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.
Szelichowski Stanisław, Uroki mazurskiej krainy. Krzyże 300 lat, Karwica i okolice, Warszawa 2006.
Śliwiński Józef, Z dziejów Rucianego-Nidy i okolic, Olsztyn 1993.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Bank Danych Lokalnych GUS [17.09.2026]
Kreis Johannisburg – Wikipedia (niem.) [17.09.2026]
Strona Urzędu Gminy Pisz [17.09.2013]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Karpa” (ID BDL 042815516035-0764252; SIMC 0764252; wartość 140), dostęp 17 września 2026.