Przejdź do zawartości

Kajnity

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Kajnity

Kajnity
Kajnity
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat braniewski
Gmina Pieniężno
Liczba ludności (2021) 67[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kajnity
Kajnity
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kajnity
Kajnity
Ziemia

54°13′37″N 20°04′11″E/54,226944 20,069722


Kajnity (niem. Heisern, dawniej Kajmity) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Pieniężno.

Wieś zajmuje powierzchnię 8,5 km2. W skład sołectwa wchodzą wsie: Kajnity, Pieniężno Pierwsze oraz klasztor misjonarzy werbistów - Kolonia 19.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, około 4 km na zachód od Pieniężna.

Dzieje miejscowości

Pierwotnie ziemie, na których znajdują się Kajnity, zajmowane były przez Warmów. Zdobyte przez zakon krzyżacki w XIII wieku, zostały przekazane biskupowi warmińskiemu. Wieś Kajnity lokowano na prawie chełmińskim w 1309 roku. W XVIII wieku była wsią królewską; w 1783 roku znajdowały się w niej 22 gospodarstwa[2].
W latach 1955/56 powstała w Kajnitach siedmioklasowa szkoła podstawowa[2].

W 1972 roku, na mocy uchwały z 1972 roku[3], obszar sołectwa Kajnity stał się częścią gminy Pieniężno[4]. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego[5].

W 1997 roku na podstawie Zarządzenia Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów[6] zmieniono nazwę wsi z Kajmity na Kajnity.

We wsi funkcjonuje świetlica, zbudowana w ramach projektu unijnego "U wrót Wałszy". Działa również Stowarzyszenie Przyjaciół Kajnit.

Liczba mieszkańców wsi w poszczególnych latach:

  • 1820 r. - 150 osób
  • 1939 r. - 235 osób
  • 2008 r. - 82 osoby

Zabytki

  • kapliczki - trzy z nich usytuowane przy posesjach we wsi, jedna wolnostojąca

Przyroda

Kajnity znajdują się nieopodal rezerwatu przyrody Dolina rzeki Wałszy.

Przypisy

  1. Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Kajnity” (ID BDL 042815402055-0154950; SIMC 0154950; wartość 67), dostęp 26 sierpnia 2026.
  2. 2,0 2,1 Braniewo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1973.
  3. Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.
  4. Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [26.08.2026]
  5. Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [26.08.2026]
  6. M.P. 1996, nr 79, poz. 714, Zarządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie ustalenia i zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: białostockim, ciechanowskim, elbląskim, gdańskim, kaliskim, konińskim, legnickim, olsztyńskim, poznańskim, radomskim, szczecińskim, tarnobrzeskim i toruńskim, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [26.08.2026]


Bibliografia

Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [26.08.2026]
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [26.08.2026]
[M.P. 1996, nr 79, poz. 714, Zarządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie ustalenia i zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: białostockim, ciechanowskim, elbląskim, gdańskim, kaliskim, konińskim, legnickim, olsztyńskim, poznańskim, radomskim, szczecińskim, tarnobrzeskim i toruńskim, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [26.08.2026]
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.
Braniewo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1973.
Bank Danych Lokalnych GUS [26.08.2026]
BIP Urzędu Gminy Pieniężno [26.08.2026]