Jeglia

Jeglia
Jeglia. Stacja kolejowa. Źródło: skyscrapercity.com [21.08.2026]
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	działdowski
Gmina	Rybno
Liczba ludności (2021)	243 (łącznie z: część Biele, część Gapowo, część Pod Lasem, część Za Torem, wieś Jeglia)
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego Jeglia
Położenie na mapie Polski Jeglia
53°23′13″N 19°52′35″E

Jeglia (niem. Jeglia, Jeglin) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Rybno. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ciechanowskiego.

Położenie

Wieś położona jest w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego, na pograniczu Pojezierza Mazurskiego i Niziny Mazowieckiej, 5 km na zachód od Rybna, w pobliżu granicy z powiatem nowomiejskim; przebiega przez nią linia kolejowa z Działdowa w kierunku Lubawy i Nowego Miasta Lubawskiego.

Dzieje miejscowości

Wieś została założona na gruntach należących do biskupa chełmińskiego i wchodziła w skład klucza hartowieckiego. Po raz pierwszy wymieniona jest w źródłach historycznych z roku 1338. Według danych zawartych w inwentarzu biskupim z 1759 roku wśród gospodarzy byli: Jan Bierkowski, Maciej Bierkowski, Paweł Bierkowski, Stanisław Faralisz, wdowa Łytowaknowska, Franciszek Nowakowski, Paweł Pokój oraz niejaki Szymon. Każdy z wyżej wymienionych gospodarzył na dwóch łanach ziemi, miał chałupę, stodołę i dwa chlewy. W zamian świadczyli oni posługi na rzecz folwarku w Hartowcu.

W 1919 roku na mocy Traktatu Wersalskiego wieś przyznana została Rzeczpospolitej Polskiej; do 1932 roku wchodziła w skład powiatu lubawskiego. W 1939 roku znalazła się pod okupacją niemiecką.

Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych latach:

• 1759 r. – 8 gospodarstw

• 1858 r. – 187 osób

• 1880 r. – 209 osób, 28 gospodarstw

• 1905 r. – 444 osoby

• 1910 r. – 443 osoby

Szkolnictwo

• Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Jeglii

Ludzie związani z miejscowością

• Jan Batke (ur. 1842) – ksiądz katolicki, działacz społeczny i narodowy; urodził się w Jeglii

Zabytki

• budynek szkoły z początku XX wieku
• figura w centrum wsi, przy której stoi ręczna pompa wodna z żeliwa

Bibliografia

Działdowo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1966.
Przewodnik po zabytkach kultury materialnej Welskiego Parku Krajobrazowego, tekst Jarosław Kapiński, Wanda Grodzka, Lidzbark 2001.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Westpreussen, Commission bei Leon Saunier, Danzig und Elbing 1858.
Bank Danych Lokalnych GUS [21.08.2026]
Strona Urzędu Gminy Rybno [05.12.2013]
Forum Skyscrapercity [21.08.2026]