Janiki Wielkie

	Janiki Wielkie
	; Budynek dawnej stacji kolejowej w Janikach Wielkich.
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	iławski
Gmina	Zalewo
Liczba ludności (2021)	117
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Janiki Wielkie
	Położenie na mapie Polski ; Janiki Wielkie
	53°49′37″N 19°42′37″E/53,826944 19,710278

Janiki Wielkie (niem. Gross Hanswalde) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W latach 1946–1975 wieś wchodziła w skład powiatu morąskiego.

W skład sołectwa wchodzą wsie: Janiki Wielkie, Janiki Małe i Kątki.

Położenie

Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Pojezierzu Iławskim, 7,5 km na południowy wschód od Zalewa, w pobliżu granicy z powiatem ostródzkim.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w roku 1308 w ramach kolonizacji południowych obszarów państwa zakonu krzyżackiego. Osada została założona jako wieś szlachecka i początkowo obejmowała obszar 70 łanów. Pierwotna nazwa wsi brzmiała Hannuswalt.

W 1782 roku Janiki Wielkie składały się z 24 domów. W 1858 roku 234 mieszkańców wsi żyło w 27 budynkach mieszkalnych. W latach 1937–1939 Janiki Wielkie były zamieszkane przez 340 osób. W 1893 roku przez miejscowość przechodziła linia kolejowa obsługiwana przez Pruskie Koleje Państwowe. Po zakończeniu II wojny światowej w miejscowości została uruchomiona szkoła podstawowa.

W miejscowości działa sklep spożywczo-przemysłowy. Stacja kolejowa została zlikwidowana, a tory rozebrano.

Bezpieczeństwo

W Janikach Wielkich funkcjonuje jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Religia

Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Borecznie.

Zabytki

Budynek stacji z 1893 roku; obecnie zaadoptowany na mieszkania prywatne

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Janiki Wielkie” (ID BDL 042815407075-0490702; SIMC 0490702; wartość 117), dostęp 5 września 2026.

Zobacz też

Janiki Małe w gminie Zalewo

Bibliografia

Morąg. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1973.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Westpreussen, Commission bei Leon Saunier, Danzig und Elbing 1858.
zalewo.f117.pl, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Zalewo [05.09.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [05.09.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Janiki Wielkie” (ID BDL 042815407075-0490702; SIMC 0490702; wartość 117), dostęp 5 września 2026.

[1]