Jabłonka
| Jabłonka | |
Jabłonka.
| |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo | |
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | nidzicki |
| Gmina | Nidzica |
| Sołectwo | Jabłonka |
| Liczba ludności (2021) | 164[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Tablice rejestracyjne | NNI |
Jabłonka (niem. Jablonken, od 1938 r. Seehag) – wieś sołecka w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Jabłonka położona jest na brzegu jeziora Omulew oraz na skraju lasów Puszczy Napiwodzko–Ramuckiej. Miejscowość leży na terenie gminy Nidzica, przez obszar której przebiega jedna z głównych granic fizyczno–geograficznych Europy, oddzielająca Obszar Europy Zachodniej od Obszaru Europy Wschodniej.
Dzieje miejscowości
W XV w. na terenie dzisiejszej wsi istniała osada. W 1438 r. lokowano tutaj wieś czynszową na 33 łanach. Nieznana jest etymologia nazwy miejscowości. W 1756 r. teren Jabłonki obejmował 23 łany i 15 mórg. W XVIII w. ziemię posiadało 18 chłopów. W tym okresie sołtysem był Samuel Rogalla. W latach 1737–1740 założono w Jabłonce szkołę.
W XIX w. Jabłonka była wsią szkatułową z terenem 3325 mórg. W drugiej połowie XIX do mieszkańców Jabłonki zaliczano także osadników z Wikna.
Liczba ludności, domów i gospodarstw w kolejnych latach:
- 1817 r. – 32 domy, 162 mieszkańców
- 1846 r. – 41 domów, 290 mieszkańców
- 1858 r. – 62 gospodarstwa, 351 mieszkańców
- 1867 r. – 543 mieszkańców
- 1871 r. – 106 domów, 573 mieszkańców
- 1885 r. – 116 domów, 663 mieszkańców
- 1895 r. – 120 domów, 651 mieszkańców
- 1905 r. – 122 domy, 639 mieszkańców
- 1910 r. – 123 domy, 641 mieszkańców
- 1939 r. – 669 mieszkańców
Gospodarka
We wsi istnieją gospodarstwa agroturystyczne oraz ranczo.
Religia
Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Łynie. Działalność duszpasterską prowadzi tutaj również filiał parafii ewangelicko–augsburskiej z Nidzicy.
Zabytki
- zabudowa z XIX/XX w.
- cmentarz ewangelicki z końca XIX w.
- budynek szkoły
Bibliografia
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. Bronisława Chlebowskiego, Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego, t. III.
Wijaczka Jacek,Dzieje wsi do końca XVIII wieku, [w:] Historia Nidzicy i okolic, pod red. Waldemara Rezmera, Nidzica 2012, ss. 165–202.
Zielińska Agnieszka,Dzieje miasta i okolic w latach 1807–1914, [w:] Historia Nidzicy i okolic, pod red. Waldemara Rezmera, Nidzica 2012, ss. 203–267.
Strona Gminy Nidzica [07.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Jabłonka” (ID BDL 042815611045-0483694; SIMC 0483694; wartość 164), dostęp 7 września 2026.