Gulkajmy

	Gulkajmy
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	bartoszycki
Gmina	Bartoszyce
Sołectwo	Trosiny
Liczba ludności (2021)	46
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Gulkajmy
	Położenie na mapie Polski ; Gulkajmy
	54°19′32″N 20°52′23″E/54,325556 20,873056

Gulkajmy (niem. Gahlkeim, Guhlkeim) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Trosiny.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Równinie Sępopolskiej, 10 km na północny wschód od Bartoszyc i 14 km na północny zachód od Sępopola, na wschód od drogi wojewódzkiej nr 512. W pobliżu wsi położony jest najwyższy punkt w gminie Sępopol mierzący 92,6 m n.p.m.

Dzieje miejscowości

Brak jest informacji na temat okoliczności i daty powstania wsi. Na jej stary rodowód wskazuje pruskie pochodzenie nazwy: gulbinas, co tłumaczy się jako "mokradła". Przez większość swoich dziejów był to niewielki majątek ziemski. Długo, bo aż do 1945 roku, znajdował się on w rękach potężnej rodziny von Kunheimów, stanowiąc folwark majątku w Judytach, który należał do największych w powiecie (1121 ha wraz z folwarkami, stan na 1889 rok). W 1857 roku Gulkajmy liczyły 99 mieszkańców. Do 1945 roku wchodziły w skład parafii ewangelickiej w Szczurkowie.

Po II wojnie światowej Gulkajmy włączono do sołectwa Retowy. Na bazie dawnego folwarku uruchomiono tu Państwowe Gospodarstwo Rolne Gulkajmy. W 1949 roku we wsi założono szkołę podstawową, przenosząc do niej jednocześnie dzieci ze zlikwidowanej placówki w Parkoszewie. Zamknięto ją w 1977 roku w ramach reorganizacji sieci szkolnej. Według spisu powszechnego z 1983 roku wieś składała się z czterech budynków mieszkalnych tworzących rozproszoną zabudowę; miała elektryczne oświetlenie ulic. Gulkajmy liczyły wówczas 54 mieszkańców.

Zabytki

zespół folwarczny z czwartej ćwierci XIX wieku/pierwszej ćwierci XX wieku o powierzchni 3 ha: rządcówka z 1880 roku, obora, stajnia, trzy stodoły; kolonia mieszkalna robotników folwarcznych: trzy bliźniacze domy mieszkalne z zabudowaniami gospodarczymi oraz szkoła z lat 20. XX wieku (obecnie budynek mieszkalny)

Układ przestrzenny całego zespołu jest dobrze zachowany.

piękna aleja lipowa wzdłuż drogi Gulkajmy – Judyty na odcinku 1,5 km

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Gulkajmy” (ID BDL 042815601065-0487427; SIMC 0487427; wartość 46), dostęp 18 sierpnia 2026.

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Sępopol, Sępopol 2005 [18.08.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [18.08.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Gulkajmy” (ID BDL 042815601065-0487427; SIMC 0487427; wartość 46), dostęp 18 sierpnia 2026.

[1]