Grzegrzółki
| Grzegrzółki | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | szczycieński |
| Gmina | Pasym |
| Liczba ludności (2021) | 144[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Kod pocztowy | 12-130 |
| Tablice rejestracyjne | NSZ |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Grzegrzółki | |
Położenie na mapie Polski  Grzegrzółki | |
| |
Grzegrzółki (niem. Kukukswalde, Camalwen) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Pasym. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego. Miejscowość leży w odległości 5,5 km na północny wschód od Pasymia, nad jeziorem Krominek.
Dzieje miejscowości
Wieś założona w 1412 roku na prawie chełmińskim na 30 łanach, nadanych sołtysowi miasta Pasymia Janowi Pacołtowi (Paczoldowi), z prawem połowu ryb na własną potrzebę na Jeziorze Krominek. W 1448 r. wieś została odkupiona przez komtura elbląskiego i przekazana miastu Pasymiowi. W XVII wieku wyłączona z obrębu miejskiego, lecz do 1869 r. pozostawała w zależności od miasta. W 1906 roku istniała tu stacja nauczania religii katolickiej. Nazwa wsi pochodzi od staropolskiego „gżegżółka”, czyli mazurskiego „kukawka”. Wieś jest siedzibą sołectwa.
Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych okresach:
- 1782 r. – 25 gospodarstw
- 1818 r. – 167 osób, 28 gospodarstw
- 1939 r. – 306 osób
Zabytki
- przykłady budownictwa z przełomu XIX i XX wieku (dwie chałupy)
Bibliografia
Letkiewicz Arkadiusz, Z dziejów miasta i gminy Pasym, Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, 16-20.
Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
Bank Danych Lokalnych GUS [20.09.2026]
Wojewódzka ewidencja zabytków [20.09.2026]
Strona Urzędu Gminy Pasym [10.09.2013]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Grzegrzółki” (ID BDL 042815617045-0485730; SIMC 0485730; wartość 144), dostęp 20 września 2026.