Gronowo (gmina Braniewo)

	Gronowo
	; Parafia w Gronowie; Autor: Jacek Bogdan (CC BY-SA 3.0). Źródło: File:Gronowo.JPG – Wikimedia Commons [25.08.2026]
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	braniewski
Gmina	Braniewo
Liczba ludności (2021)	130
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Gronowo
	Położenie na mapie Polski ; Gronowo
	54°25′46″N 19°53′28″E/54,429444 19,891111

Gronowo (niem. Grunau) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo. W skład sołectwa wchodzą wsie: Gronowo, Kalina. 1,5 km od wsi znajduje się polsko-rosyjskie drogowe przejście graniczne Gronowo–Mamonowo.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, w odległości około 8 km na północny-wschód od Braniewa, nieopodal drogi krajowej nr 54.

Dzieje miejscowości

Pierwsza wzmianka o Gronowie pochodzi z 1325 roku. W 1331 roku wieś została lokowana przez komtura bałgijskiego Reussa von Plauena Henrykowi von Porau, jako wieś na prawie chełmińskim. W latach ok. 1458-66 oddano ją w zastaw radzie miejskiej Braniewa, później rycerzom, m.in. von Brandtowi i Henenfeldtowi. Od 1620 roku należała do właścicieli sąsiedniego majątku Larben. W 1629 roku Gronowo zostało prawie całkowicie zniszczone w czasie wojny ze Szwedami.
Ulicówka oraz kościół w centrum wsi zostały w znacznym stopniu zniszczone w 1945 roku.

W 1954 roku, po reformie podziału administracyjnego państwa^[2], Gronowo stało się częścią gromady Rogity^[3]. Po jej likwidacji w 1958 roku, tereny włączono do gromady Braniewo^[4]. Po reformie administracyjnej w 1972 roku, która przywracała podział państwa na gminy^[5], wieś została włączona do gminy Braniewo. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego^[6].

Liczba mieszkańców wsi w poszczególnych latach:

1889 r. - 42 domy
1910 r. - 327 osób
1933 r. - 391 osób
1939 r. - 402 osób

Religia

We wsi znajduje się kościół parafialny pw. bł. Reginy Protmann.

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Gronowo” (ID BDL 042815402022-0148369; SIMC 0148369; wartość 130), dostęp 25 sierpnia 2026.
↑ Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]
↑ Uchwała Nr 11 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu braniewskiego, Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 20 grudnia 1954 roku.
↑ Uchwała Nr V/23b/57 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 16 listopada 1957 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie olsztyńskim. Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1957 roku.
↑ Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]
↑ Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]

Bibliografia

Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026] Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]
Uchwała Nr 11 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu braniewskiego. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 20 grudnia 1954 roku.
Uchwała Nr V/23b/57 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 16 listopada 1957 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1957 roku.
Braniewo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1973.
Bank Danych Lokalnych GUS [25.08.2026]
Urząd Gminy Braniewo [10.02.2015]
Mapy Google Maps [10.02.2015]
Gronowo (Braniewo) – Wikipedia (niem.) [25.08.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Gronowo” (ID BDL 042815402022-0148369; SIMC 0148369; wartość 130), dostęp 25 sierpnia 2026.

[2] Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]

[3] Uchwała Nr 11 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu braniewskiego, Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 20 grudnia 1954 roku.

[4] Uchwała Nr V/23b/57 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 16 listopada 1957 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie olsztyńskim. Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1957 roku.

[5] Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]

[6] Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [25.08.2026]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]