Grazymy
| Grazymy | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | olsztyński |
| Gmina | Gietrzwałd |
| Liczba ludności (2021) | 148[1] |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Grazymy | |
Położenie na mapie Polski  Grazymy | |
| |
Grazymy (nazwa oboczna: Grażyny; niem. Grasnitz) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Gietrzwałd. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Wieś położona jest w centralnej części województwa warmińsko-mazurskiego, około 6 km na zachód od Gietrzwałdu, w sąsiedztwie Łęgut.
Dzieje miejscowości
Nazwa wsi wywodzi się od imienia jednego z pierwszych właścicieli – Grasima.
W czasach krzyżackich miejscowość pojawia się w dokumentach w 1352 roku; podlegała wówczas komturii w Olsztynku i stanowiła dobra rycerskie. W tym samym roku wielki mistrz krzyżacki Winrych von Kniprode nadał braciom Jakubowi, Piotrowi, Grasimowi i Claukenowi jedenaście włók ziemi z prawem dziedziczenia oraz z sześcioletnim okresem wolnizny.
W XV wieku właścicielem Grazym był Hans von Grasnisse. W 1540 roku na jedenastu włókach gospodarzyli Fabian i Paul. Od 1544 roku wieś należała do rodziny Borcków z Ramot, a w 1639 roku jej właścicielem był Fabian Borck. Ostatnim właścicielem majątku przed 1945 rokiem był Albrecht Stein von Kamienski.
Po II wojnie światowej w dawnym pałacu urządzono Dom Dziecka, a od 1956 roku – dom dla osób psychicznie i nerwowo chorych. Obecnie w miejscowości funkcjonuje Dom Pomocy Społecznej przeznaczony dla 94 dorosłych mężczyzn z niepełnosprawnością intelektualną.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego[2]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[3] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim.
Grazymy są siedzibą odrębnego sołectwa w gminie Gietrzwałd[4].
Turystyka
- żółty szlak rowerowy o długości 24,5 km: Łukta – Komorowo – Pelnik – Łęguty – Grazymy – Wynki – Łukta
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Grazymy” (ID BDL 042815614052-0473603; SIMC 0473603; wartość 148), dostęp 21 września 2026.
- ↑ Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [21.09.2026]
- ↑ Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [21.09.2026]
- ↑ Sołectwa, Urząd Gminy w Gietrzwałdzie [21.09.2026]
Bibliografia
Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, Warmia. Mazury, Białystok 1998.
Ostróda. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.
Bank Danych Lokalnych GUS [21.09.2026]
Urząd Gminy w Gietrzwałdzie [21.09.2026]