Gałwuny
| Gałwuny | |
Gałwuny.
Fot. Ralf Lotys. Źródło: File:2009-07 Gałwuny 2.jpg – Wikimedia Commons [05.09.2026] | |
| Państwo | |
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | kętrzyński |
| Gmina | Kętrzyn |
| Liczba ludności (2021) | 138[1] |
Gałwuny (niem. Gross Galbuhnen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Miejscowość położona jest przy drodze Kętrzyn – Bartoszyce.
Dzieje miejscowości
Miejscowość lokowano w 1422 roku na obszarze 10 łanów. W tym samym roku uruchomiono dwie karczmy. W XV wieku we wsi żyli również Polacy: Jan Suchodolski, Jan Król oraz Marcin Taratuta. W tym okresie wieś wchodziła w skład parafii w Kętrzynie. W 1785 roku Gałwuny składały się z 20 domów. W 1818 roku w 18 budynkach żyło 132 mieszkańców.
W czasie I wojny światowej na obszarze wsi powstało lotnisko polowe. W latach 30. XX wieku w Gałwunach działał wiatrak typu holenderskiego. U progu II wojny światowej wieś była zamieszkana przez 381 osób. We wsi działała w tym czasie duża cegielnia.
Po wojnie, od 1954 roku, Gałwuny były siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej. Gromadę zlikwidowano trzy lata później. W 1957 roku we wsi powstało jedno z pierwszych w powiecie kółek rolniczych. W 1970 roku miejscowość była zamieszkana przez 225 osób. W tym czasie działała tu ośmioklasowa szkoła podstawowa oraz punkt biblioteczny. W 1973 roku sołectwo Gałwuny wchodzące w skład gminy Kętrzyn obejmowało trzy miejscowości. W 2000 roku Gałwuny były zamieszkane przez 161 osób.
Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku, miejscowość liczyła 138 osób.[1]
Turystyka
W miejscowości funkcjonuje gospodarstwo agroturystyczne, którego największą atrakcją jest stado 15 koni wykorzystywanych do jazdy wierzchem, przejazdów zaprzęgami konnymi i organizacji kuligów.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Gałwuny” (ID BDL 042815608032-0477481; SIMC 0477481; wartość 138), dostęp 5 września 2026.
Bibliografia
Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic, przewodniczący komitetu redakcyjnego Andrzej Wakar, Olsztyn 1978.
Licharewa Zofia, Kętrzyn. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1962.
Bank Danych Lokalnych GUS [05.09.2026]