Bronki

	Bronki
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	braniewski
Gmina	Wilczęta
Liczba ludności (2021)	31
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Bronki
	Położenie na mapie Polski ; Bronki
	54°10′00″N 19°49′00″E/54,166667 19,816667

Bronki (niem. Breunken) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Wilczęta. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

Położenie

Wieś położona jest w północno-zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze Wysoczyzny Elbląskiej, 4 km na południowy zachód od Wilcząt, przy granicy z powiatem elbląskim.

Dzieje miejscowości

Pierwsza wzmianka dotycząca wsi pochodzi z roku 1348. Zasadźcą wsi był Caluko Brunchen, od którego nazwiska miejscowość przyjęła swoją nazwę. Oficjalna nazwa Breunicken pojawiła się w XVI stuleciu. Na skutek wojen polsko-krzyżackich miejscowość została zniszczona. Bronki wyludniły się, a ziemia leżała odłogiem. Wieś należała wówczas do Petera zu Dohny.

Do ponownego zasiedlenia wsi doszło w roku 1578. Bronki weszły wówczas w skład dóbr rycerskich rodu zu Dohna z siedzibą w Karwinach. W 1740 roku wybudowano pierwszą jednoklasową szkołę we wsi. W 1880 roku została ona przebudowana, a w latach 30. XX wieku powiększona o dodatkową klasę. Ostatni nauczyciel, niejaki Kösling, w roku 1939 został powołany do wojska, a szkołę zamknięto.

Przed 1945 rokiem w Bronkach funkcjonowała gospoda prowadzona przez Elisabeth Neuber. W 1925 roku we wsi żyło 133 mieszkańców. Wszyscy byli ewangelikami. W tym okresie w miejscowości działała straż pożarna. Ostatnim wójtem Bronek był Hermann Neuber I. Przed II wojną światową gospodarstwo w Bronkach prowadzili: Hermann Neuber II, Hermann Tilhein, Minna Schröter, Paul Neuber, Wilhelm Heuser, Friedrich Wegner, Hans Kandt i Luise Engelbrecht. Na przełomie stycznia i lutego 1945 roku wiele zabudowań wsi uległo zniszczeniu. Pierwsi Polacy przybyli do Bronek pod koniec 1945 roku. Pierwszym powojennym sołtysem został wybrany Mirosław Kowzan. Po wojnie Bronki stały się siedzibą nadleśnictwa, które przeniesiono później do Słobit.

Religia

Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Słobitach.

Zabytki

Budynek dawnej niemieckiej szkoły (obecnie własność prywatna)

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Bronki” (ID BDL 042815402072-0159255; SIMC 0159255; wartość 31), dostęp 28 sierpnia 2026.

Bibliografia

Bank Danych Lokalnych GUS [28.08.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Bronki” (ID BDL 042815402072-0159255; SIMC 0159255; wartość 31), dostęp 28 sierpnia 2026.

[1]