Bałcyny
| Bałcyny | |
![Dwór w Bałcynach. Stan obecny. Fot. Napoleon. Źródło: www.polskiezabytki.pl [13.09.2026]](/wiki/Plik:Dw%C3%B3r_w_Ba%C5%82cynach._Stan_obecny.jpg) Dwór w Bałcynach. Stan obecny. Fot. Napoleon. Źródło: www.polskiezabytki.pl [13.09.2026]
| |
| Rodzaj miejscowości | wieś niesołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | ostródzki |
| Gmina | Ostróda |
| Liczba ludności (2021) | 257[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Kod pocztowy | 14-100 |
| Tablice rejestracyjne | NOS |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Bałcyny | |
Położenie na mapie Polski  Bałcyny | |
| |
Bałcyny (niem. Balzen) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Miejscowość położona jest w odległości 15 km na południowy wschód od Ostródy.
Dzieje miejscowości
W 1340 roku wielki mistrz Fryderyk von Altenburg nadał niejakiemu Judocie dobra ziemskie w Bałcynach na prawie chełmińskim. W 1347 roku kolejne nadanie otrzymał Mikołaj z Reszek. Dobra w Bałcynach otrzymali również w 1367 roku niejacy Klaus i Kiersztan. W XVI wieku majątek należał do rodziny Kalksteinów, w kolejnym stuleciu stał się własnością Fincków. W 1730 roku został on wydzierżawiony przez wdowę Finck von Finckenstein polskiemu szlachcicowi Janowi Kierskiemu. W 1789 roku dobra znajdowały się w posiadaniu Zajączków, zaś w latach 20. XX wieku ich właścicielem był major Max Krammer. Obszar majątku obejmował wówczas 580 ha. W Bałcynach prowadzono hodowlę bydła i trzody. Do dzisiejszych czasów zachował się dwór z drugiej połowy XIX wieku.
Po wojnie Bałcyny wchodziły w skład Zespołu Państwowych Gospodarstw Rolnych. Obecnie znajduje się tam Zakład Produkcji Doświadczalnej, będący jednostką badawczą Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Uniwersytetu Warmińsko–Mazurskiego w Olsztynie.
Zabytki
- zespół dworsko–parkowy z drugiej połowy XIX wieku; dwór otoczony parkiem krajobrazowym ze stawem; w pobliżu dworu zachowany starodrzew; obiekt wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków.
Bibliografia
Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
Ostróda. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.
Bank Danych Lokalnych GUS [13.09.2026]
Wojewódzka ewidencja zabytków [13.09.2026]
Polskie Zabytki [13.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Bałcyny” (ID BDL 042815415092-0484877; SIMC 0484877; wartość 257), dostęp 13 września 2026.