Przejdź do zawartości

Bądki

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Bądki

Pałac w Bądkach. Fot. Włodzimierz Jacek Adamski. Źródło: Commons Wikimedia
Pałac w Bądkach.
Fot. Włodzimierz Jacek Adamski.
Źródło: Commons Wikimedia
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat iławski
Gmina Zalewo
Liczba ludności (2021) 165[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Bądki
Bądki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bądki
Bądki
Ziemia

53°52′27″N 19°37′34″E/53,874167 19,626111


Bądki (niem. Bündtken) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W latach 1946–1975 wieś wchodziła w skład powiatu morąskiego.

Położenie

Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Pojezierzu Iławskim, 4 km na północ od Zalewa, na zachód od drogi wojewódzkiej nr 519, przy granicy z powiatem ostródzkim.

Dzieje miejscowości

Miejscowość została założona w 1379 r. jako wieś pruska. Jej pierwotna nazwa brzmiała Bandyan i nawiązywała do imienia zasadźcy – Prusa Bundeka. W XIV w. obszar wsi obejmował 20 łanów. W XVI w. Bądki zostały przekształcone w dobra rycerskie.

W XVII stuleciu wieś należała do rodziny Rekowskich. W 1782 r. składała się z 33 budynków mieszkalnych.

W 1858 r. miejscowość była zamieszkana przez 210 osób i składała się z 16 domów. W połowie XIX w. dobra w Bądkach nabył kupiec rodem z Hamburga, Johann Martin Stoppel. Ożenił się z Anną Lievin, córką lekarza z Gdańska. Ich potomkowie pozostali w Bądkach do 1945 r.

W latach 1937–1939 Bądki liczyły 244 mieszkańców.

Zabytki

  • zespół dworsko-parkowy w Bądkach z XIX w., wybudowany w stylu neogotyckim
  • rozległe podwórze gospodarcze; domy mieszkalne dla dawnych pracowników majątku
  • rozległy park krajobrazowy

Przypisy

  1. Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Bądki” (ID BDL 042815407075-0490560; SIMC 0490560; wartość 165), dostęp 5 września 2026.

Bibliografia

Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1999.
Morąg. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1973.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Westpreussen, Commission bei Leon Saunier, Danzig und Elbing 1858.
Wojewódzka ewidencja zabytków [05.09.2026]
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Zalewo, zalewo.f117.pl [05.09.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [05.09.2026]
polskaniezwykla.pl [05.03.2014]