Augamy

	Augamy
	; Augamy
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	bartoszycki
Gmina	Górowo Iławeckie
Liczba ludności (2021)	75
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Augamy
	Położenie na mapie Polski ; Augamy
	54°22′27″N 20°22′01″E/54,374167 20,366944

Augamy (niem. Augam) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W latach 1946–1961 wieś wchodziła w skład powiatu górowskiego.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze Wzniesień Górowskich, 39 km na północny zachód od Bartoszyc i 14,5 km na północny wschód od Górowa Iławeckiego, w pobliżu granicy z powiatem braniewskim oraz granicy państwowej z obwodem kaliningradzkim.

Wieś zachowała dawny układ wielodrożnicy.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północnych obszarów państwa zakonu krzyżackiego. Po raz pierwszy wzmiankowana jest w źródłach z 1414 r. jako wieś pruska (zwana wówczas Owgam). Wyludniła się całkowicie podczas wojny trzynastoletniej (1454–1466). Ponownie została zasiedlona dopiero po upływie ok. stu lat.

Po sekularyzacji państwa zakonnego Augamy należały do parafii ewangelickiej w Kandytach, której kościół służy obecnie katolickiej parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.

Szkoła w Augamach powstała w połowie XVIII w. W 1935 r. uczęszczało do niej 84 uczniów, a zatrudnionych było dwóch nauczycieli.

Po II wojnie światowej Augamy stały się siedzibą sołectwa. Przy wsi funkcjonowało Państwowe Gospodarstwo Rolne Robity. W 1978 r. funkcjonowały tu 22 indywidualne gospodarstwa rolne. Według spisu powszechnego z 1983 r. wieś składała się z 15 budynków mieszkalnych. W miejscowości działała świetlica.

Liczba mieszkańców:

1857 – 234 osoby
1933 – 292 osoby
1939 – 282 osoby
1983 – 139 osób

Zabytki

cmentarz ewangelicki położony na wschód od wsi
przykłady budownictwa z pierwszej ćwierci XX w.: remiza strażacka, domy nr 1, 2, 12, 13

Ciekawostki

W 1686 r. w Augamach uwięziono kobietę, którą uważano za czarownicę. Na torturach przeprowadzonych w Górowie zeznała ona, iż "miała pactum ze złym, że niezliczoną ilość razy w nienaturalny sposób spółkowała z nim, że dzięki niemu czyniła wiele szkody bydłu"^[2]. Oskarżoną skazano na śmierć na stosie, lecz decyzją sądu przed spaleniem została ścięta.

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Augamy” (ID BDL 042815601052-0473916; SIMC 0473916; wartość 75), dostęp 22 sierpnia 2026.
↑ Cyt. za: Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987, s. 203.

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [22.08.2026]
Kreis Preußisch Eylau – Wikipedia (niem.) [22.08.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Augamy” (ID BDL 042815601052-0473916; SIMC 0473916; wartość 75), dostęp 22 sierpnia 2026.

[2] Cyt. za: Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987, s. 203.

[1]

[2]