Przejdź do zawartości

Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim

Kolegiata pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz św. Michała Archanioła w Lidzbarku Warmińskim, fot. Mieczysław Kalski
Kolegiata pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz św. Michała Archanioła w Lidzbarku Warmińskim, fot. Mieczysław Kalski
Siedziba Lidzbark Warmiński
Adres Plac Kościelny 1, 11-100 Lidzbark Warmiński
Data powołania przed 1308 r.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja warmińska
Dekanat Lidzbark Warmiński
Kościół Kolegiata pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz św. Michała Archanioła w Lidzbarku Warmińskim
parafialidzbark.pl

Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim – rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Lidzbark Warmiński, należącym do archidiecezji warmińskiej.[1] Kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła znajduje się przy Placu Kościelnym w Lidzbarku Warmińskim.

Wnętrze kościoła pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim, fot. Mieczysław Kalski


Wnętrze kościoła pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim, fot. Mieczysław Kalski


Historia parafii

Miejscowość została założona prawdopodobnie w latach 1240–1241. Początki parafii sięgają XIII wieku. W 1315 r., za proboszcza Heynemanna, odbyła się konsekracja kościoła.[2] Józefa Piskorska podaje jako datę erygowania parafii rok 1260, a katalog archidiecezji określa jej powstanie jako wcześniejsze niż 1308 r.[3][1] Według Jerzego Kiełbika parafia istniała w 1305 r.[4] Według kurii uroczystość z 1315 r. dotyczyła świątyni drewnianej.[5][3] Obecną murowaną świątynię wzniesiono w drugiej połowie XIV wieku.[5] Początkowo kościół w Lidzbarku Warmińskim nawiązywał kształtem do najstarszych gotyckich kościołów warmińskich katedry Fromborskiej i kościoła farnego w Ornecie. Wieżę zachodnią, początkowo drewnianą, dostawiono około 1400 roku, następnie podwyższono ją w XV wieku i około roku 1530.

W roku 1350 biskupi warmińscy obrali Lidzbark za swoją rezydencję. W zamku w Lidzbarku Warmińskim rezydowali między innymi: Jan Dantyszek, Stanisław Hozjusz, Marcin Kromer, Jan Wydżga, Andrzej Załuski, Adam Stanisław Grabowski, Ignacy Krasicki. W 1497 roku wielki pożar zniszczył kościół, w którym runęły sklepienia. Przy odbudowie nadano korpusowi kształt hali. Ponowny pożar w 1698 roku uszkodził wieżę i dach kościoła. W następnych latach odbudowywano świątynię, dodając w 1701 roku barokową wieżyczkę na sygnaturkę oraz okazały hełm na wieży. W latach 1891–1893 do korpusu dodano neogotyckie prezbiterium oraz kruchty. Kościół w obecnej postaci w Lidzbarku Warmińskim określany jest jako późnogotycki, orientowany, murowany z cegły o układzie polskim. Wystrój wnętrza jest neogotycki, wzbogacony ocalałymi elementami z okresu gotyku i baroku.[2] Do parafii należą kaplice filialne w Sarnowie i Markajmach.[6] Kaplica w Sarnowie nosi wezwanie św. Rocha.[3]

Domy zgromadzeń zakonnych na terenie parafii

Na terenie parafii pracują katarzynki i pallotynki. Pallotynki mają dom przy ul. Krasickiego 1a, a katarzynki prowadzą dom opieki przy ul. Reja 6.[7] Zgromadzenie Sióstr św. Katarzyny Dziewicy i Męczennicy
Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Apostolstwa Katolickiego

Grupy parafialne

W parafii działają m.in.:

  • Nadzwyczajni szafarze Komunii świętej
  • Biuro Parafialne Radia Maryja
  • Bractwo Miłosierdzia Bożego
  • Legion Maryi
  • Rycerze Jana Pawła II
  • Rodzina Matki Pięknej Miłości[8]
  • Wspólnota Odnowy w Duchu Świętym pw. "Trójcy Świętej"
  • Wspólnota Najdroższej Krwi Pana Jezusa
  • Wspólnota Nocnej Adoracji Serca Jezusa w Rodzinie
  • Wspólnota Nowi Ludzie
  • Koło Żywego Różańca
  • Służba Liturgiczna
  • Zespół[9]

Zobacz też

Archidiecezja Warmińska
Kościół pw. Świętych Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim
Herma św. Idy z kościoła pw. Świętych Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim
Kielich z kościoła pw. Świętych Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim
Krzyż relikwiarzowy z kościoła pw. Świętych Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim

Galeria zdjęć

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Lidzbark Warmiński. Świętych Apostołów Piotra i Pawła, Archidiecezja Warmińska [dostęp 6.10.2026].
  2. ↑ 2,0 2,1 Historia kościoła parafialnego, strona parafii [dostęp 6.10.2026].
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Józefa Piskorska, Lidzbark Warmiński. Inwentarz ruchomych zabytków sztuki kościelnej diecezji warmińskiej według stanu z 1980 r., „Studia Warmińskie”, t. XIX (1982), s. 339–346, 395–396 [dostęp 6.10.2026].
  4. ↑ Jerzy Kiełbik, Prawo chełmińskie a lokacje miast warmińskich, w: Swoi i obcy? Jak powstawały miasta – początki osadnictwa miejskiego w Prusach, red. Danuta Bogdan, Jerzy Kiełbik, Olsztyn 2014, s. 30–31, zwłaszcza przypis 60 [dostęp 6.10.2026].
  5. ↑ 5,0 5,1 Nowi Kanonicy Lidzbarskiej Kapituły, Archidiecezja Warmińska [dostęp 6.10.2026].
  6. ↑ Gminny program opieki nad zabytkami gminy Lidzbark Warmiński na lata 2024–2027, s. 94–95, poz. 23 i 39 [dostęp 6.10.2026].
  7. ↑ Siostry Katarzynki i Siostry Pallotynki, strona parafii; Domy zakonne, Pallotynki; Dom opieki sióstr katarzynek w Lidzbarku Warmińskim [dostęp 6.10.2026].
  8. ↑ Rodzina Matki Pięknej Miłości, strona parafii [dostęp 6.10.2026].
  9. ↑ Zespół, strona parafii [dostęp 6.10.2026].

Bibliografia

Archidiecezja Warmińska — historia kolegiaty [dostęp 24.09.2026]
Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbark Warmiński [dostęp 26.08.2026] Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999.
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (do 1945 roku), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2003.
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (1945–1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006.
Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim, facebook.com [28.10.2014]